Programma 3 Onze leefomgeving

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 3 Onze leefomgeving - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
Lasten
Incidenteel -386 -360 -387 -290
Structureel -10.519 -11.371 -11.773 -13.486
Totaal Lasten -10.905 -11.731 -12.160 -13.776
Baten
Incidenteel 14 0 0 0
Structureel 1.250 1.326 1.329 1.334
Totaal Baten 1.264 1.326 1.329 1.334
Onttrekkingen
Mutaties reserves 501 490 533 437
Totaal Onttrekkingen 501 490 533 437

Beleidsdocumenten

Terug naar navigatie - Programma 3 Onze leefomgeving - Beleidsdocumenten
  • Beheerplan wegen 2026-2030 (D479095)
  • Woonagenda 2019-2023 (D307981)
  • Versnelling woningbouw: Routekaart (D403584)
  • Speelvoorzieningen in de gemeente Brummen
  • Integrale visie beheer Openbare Ruimte (2018)
  • Beleids- en uitvoeringsplan Openbare Verlichting 2016-2020 (16.002546)
  • Grondstoffenplan Brummen 2021-2025 (D363591)
  • Uitvoeringsplan Grondstoffeninzameling 2021-2025
  • Programma Groen (2023) (D415953)
  • Programma Water en riolering 2023 – 2027 (D394385)
  • Uitvoeringsprogramma Water 2023-2027
  • Programma Mobiliteit 2050 (D433793)
  • Nota Faunabeheer (2011)
  • Landschapsbeleidsplan (2018)
  • Nota Grondbeleid 2024-2028 (D421195)
  • Programma Economie gemeente Brummen 2030 (D456639)
  • Programmaplan "Ruimte voor Eerbeek" 2018 (INT17.0483)
  • Ruimtelijke economische visie Eerbeek
  • Kwaliteitstoerisme in gemeente Brummen 2022-2026 (D368575)
  • Doelgroepenverordening gemeente Brummen 2023 (D403525)
  • Biodiversiteitsplan gemeente Brummen 2026-2036 (D483964)

3.1 Ruimtelijke ontwikkeling

Het financieel verloop van het beleidsveld Ruimtelijke ontwikkeling

Terug naar navigatie - 3.1 Ruimtelijke ontwikkeling - Het financieel verloop van het beleidsveld Ruimtelijke ontwikkeling
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
3.1 Ruimtelijke ontwikkeling
Lasten -1.327 -1.374 -1.411 -2.947
Baten 185 185 185 185
Totaal 3.1 Ruimtelijke ontwikkeling -1.141 -1.189 -1.226 -2.762

Financiële ontwikkelingen beleidsveld Ruimtelijke ontwikkeling

Terug naar navigatie - 3.1 Ruimtelijke ontwikkeling - Financiële ontwikkelingen beleidsveld Ruimtelijke ontwikkeling
Jaarlijkse kosten PAKhuis Eerbeek en Dorpshuis Brummen
Op dit moment zijn de projecten PAKhuis Eerbeek en Dorpshuis Brummen in de ontwikkelingsfase. Voor beide projecten is in de meerjarenraming een ruwe inschatting van de verwachte structurele kosten opgenomen. Voor het PAKhuis is rekening gehouden met een gedeeltelijke inleg van de gemeente. Dit betekent een jaarlijkse last vanaf 2030 van € 1 miljoen. Voor het Dorpshuis Brummen gaan we uit van een jaarlijkse last van € 0,5 miljoen.
 
Terugdraaien bezuiniging budget particuliere plannen 
In de perspectiefnota zijn een aantal dekkingsvoorstellen opgenomen om de begroting 2027 structureel sluitend te maken. Eén daarvan is een aframing op het budget voor particuliere plannen (structureel € 15.000). In deze begroting is deze maatregel teruggedraaid. Op het gebied van (particuliere) plannen zien we een toename in bezwaar en beroep. Het budget zal worden ingezet om juridische ondersteuning hiervoor in te kopen.

3.2 Wonen

Ambitie

Terug naar navigatie - 3.2 Wonen - Ambitie

Wij bouwen aan een vitale en toekomstbestendige gemeente, waar wonen, werken, ondernemen en recreëren mogelijk zijn met behoud van het dorpse, groene en landschappelijke karakter van onze gemeente.

Terug naar navigatie - 3.2 Wonen - Trends en ontwikkelingen
De woningbouwopgave tot 2040 is helder. Voor een groot deel zijn ook de locaties waar deze opgave gerealiseerd moet worden inmiddels in beeld. Een belangrijke vraag die nog voorligt, is welke woningen nodig zijn en voor welke doelgroepen.
Om hier meer inzicht in te krijgen, lopen momenteel verschillende onderzoeken naar de woonbehoefte en woonstromen. Daarnaast is het Woonplatform inmiddels live. Via dit platform gaan we samen met inwoners in gesprek over de woningbouwopgave en de behoeften die binnen de gemeente leven.
Een duidelijke trend uit de eerste inzichten is dat de behoefte aan woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens verder toeneemt. Dit geldt zowel voor ouderen als, nadrukkelijk, voor jongeren die graag in de gemeente Brummen willen blijven wonen.
De resultaten en inzichten uit de verschillende onderzoeken en gesprekken moeten uiteindelijk samenkomen in een Volkshuisvestingsprogramma. In 2027 starten we met het opstellen hiervan. Ook de huidige routekaart krijgt hierin een plek en wordt daarmee onderdeel van een bredere en integrale visie op de volkshuisvesting in de gemeente Brummen.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.2 Wonen - Wat willen we bereiken?

Wanneer zijn we tevreden?

Terug naar navigatie - 3.2 Wonen - Wanneer zijn we tevreden?
  • Aantal gerealiseerde woningen per jaar
  • Verdeling woningtypen
  • Gemiddelde doorlooptijd projecten -20%
  • Uitdaging netcongestie actief monitoren
  •  30% woningen toegewezen aan eigen inwoners
  • Meer doorstroming woningen
  • 20% meer verhuisbewegingen
  • Bezettingsgraad sociale huur 

Het financieel verloop van het beleidsveld Wonen

Terug naar navigatie - 3.2 Wonen - Het financieel verloop van het beleidsveld Wonen
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
3.2 Wonen
Lasten -1.341 -1.386 -1.416 -1.448
Baten 910 986 989 994
Totaal 3.2 Wonen -431 -400 -427 -453

Financiële ontwikkelingen beleidsveld Wonen

Terug naar navigatie - 3.2 Wonen - Financiële ontwikkelingen beleidsveld Wonen

Volkshuisvesting
In 2027 zal een volkshuisvestingsprogramma worden opgesteld. Hiervoor is incidenteel € 60.000 beschikbaar gesteld.

Leges 
De kosten van bouwleges vallen de afgelopen jaren lager uit dan geraamd. Dit betekent een structureel nadeel van € 171.000. Tegelijkertijd worden de leges in het kader van het soortmanagementplan (SMP) verhoogd. Dit betekent een extra inkomst van structureel € 49.000.

Terugdraaien bezuiniging capaciteit omgevingsvergunningen
In de perspectiefnota zijn een aantal dekkingsvoorstellen opgenomen om de begroting 2027 structureel sluitend te maken. Eén daarvan is een aframing op het budget voor capaciteit omgevingsvergunningen (structureel € 50.000). In deze begroting is deze maatregel teruggedraaid. Er worden momenteel veel vragen gesteld over vergunningsvrij bouwen onder de Omgevingswet. Het budget voor capaciteit omgevingsvergunningen geeft ruimte om hier meer personele inzet voor mogelijk te maken.

3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit - Wat willen we bereiken?

Richting vaststelling en bij de evaluatie van de Omgevingsvisie participeren we actief en breed met alle inwoners en stakeholders waarbij aandacht gevraagd wordt voor de Omgevingsvisie en de toepassing ervan.

Terug naar navigatie - 3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit - Wat willen we bereiken? - Richting vaststelling en bij de evaluatie van de Omgevingsvisie participeren we actief en breed met alle inwoners en stakeholders waarbij aandacht gevraagd wordt voor de Omgevingsvisie en de toepassing ervan.

Wat gaan we doen?

Het financieel verloop beleidsveld Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit

Terug naar navigatie - 3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit - Het financieel verloop beleidsveld Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit
Lasten -854 -809 -762 -737
Totaal 3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit -854 -809 -762 -737

Financiële ontwikkelingen beleidsveld Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit

Terug naar navigatie - 3.3 Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit - Financiële ontwikkelingen beleidsveld Omgevingsvisie en ruimtelijke kwaliteit

Ruimte voor Eerbeek
Binnen dit beleidsveld is een reservering geraamd voor investeringen in Eerbeek. Met de actualisatie van de nota investerings- en afschrijvingsbeleid zijn de termijnen van een aantal investeringen verlengd. Dit betekent een lagere jaarlijkse afschrijvingslast bij wegen. Het verschil wordt weer toegevoegd aan de reservering. Dit betekent € 49.000 meer ruimte in 2027, oplopend tot € 68.000 meer ruimte in 2030.

3.4 Buitengebied, landschap en landbouw

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.4 Buitengebied, landschap en landbouw - Wat willen we bereiken?

Proactieve inzet om het landschap en de biodiversiteit van Brummen te versterken.

Terug naar navigatie - 3.4 Buitengebied, landschap en landbouw - Wat willen we bereiken? - Proactieve inzet om het landschap en de biodiversiteit van Brummen te versterken.

Wat gaan we doen?

Wanneer zijn we tevreden?

Terug naar navigatie - 3.4 Buitengebied, landschap en landbouw - Wanneer zijn we tevreden?
  • +10% biodiversiteitsindicatoren
  • Aantal gerealiseerde projecten
  • We voldoen per 1 januari 2028 aan de vereisten vanuit Rijk en Provincie Gelderland 
  • 50% agrariërs neemt deel aan verduurzamingstraject
  • Aantal wijzigingen bestemmingsbeleid 
  • De nog te inventariseren koppelkansen voor gemeente Brummen zijn uitgevoerd en gepakt. 
  • Per 1-1-2028 emissieloos werken

Het financieel verloop beleidsveld Buitengebied, landschap en landbouw

Terug naar navigatie - 3.4 Buitengebied, landschap en landbouw - Het financieel verloop beleidsveld Buitengebied, landschap en landbouw
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
3.4 Buitengebied, landschap en landbouw
Lasten -3.764 -3.972 -4.073 -3.926
Baten 33 19 19 19
Onttrekkingen 277 265 307 210
Totaal 3.4 Buitengebied, landschap en landbouw -3.454 -3.688 -3.747 -3.697

Financiële ontwikkelingen beleidsveld Buitengebied, landschap en landbouw

Terug naar navigatie - 3.4 Buitengebied, landschap en landbouw - Financiële ontwikkelingen beleidsveld Buitengebied, landschap en landbouw

Kadastrale informatie
Voor de onderzoeken in het kader van de BAG is € 20.000 aan uitvoeringskosten bij geraamd.

Soortenmanagementplan
In de raadsvergadering van 17 september 2026 heeft u het biodiversiteitsplan aangenomen. Daarin zitten een aantal onderdelen met de volgende financiële consequenties:

  • € 52.000 structurele kosten voor monitoring van populaties en personele inzet;
  • € 354.000 verspreid over vier jaar aan incidentele kosten voor plaatsen en monitoren van verblijven;
  • € 150.000 per jaar voor vier jaar voor de realisatie van Groenblauwe dooradering;
  • € 25.000 per jaar voor vier jaar om de successen van landschapscontract vast te houden.

De structurele kosten worden gedekt uit een verhoging van de leges (zie beleidsveld 3.2 Wonen) en het afsluiten van anterieure overeenkomsten. De incidentele kosten worden onttrokken aan de reserve Ligt op Groen.

Ecologisch bermbeheer
In deze begroting maken we de bij de begrotingsbehandeling van 2026 doorgevoerde bezuiniging ongedaan. We kunnen tijdelijk weer 60% van de gemeentelijke bermen ecologisch beheren. Het betreft de ecologisch gezien meest interessante bermen waar we de bermen verschralen door de vegetatie te maaien en het maaisel af te voeren. Daarnaast kunnen we maatwerk uitvoeren door op delen extra te maaien of op andere tijdstippen ten gunste van voorkomende bijzondere soorten. Door de bermen te monitoren en het beheer steeds te evalueren kan het resultaat steeds verbeterd worden. Het budget wordt van 2027 tot en met 2029 met € 135.000 verhoogd. In 2029 wordt het beleid geëvalueerd en bezien of de verhoging structureel moet worden gemaakt.

3.5 Economie en toerisme

Terug naar navigatie - 3.5 Economie en toerisme - Trends en ontwikkelingen
Op regionaal economisch niveau, trekken we samen op het de Regio Stedendriehoek. Gezamenlijk werken we aan de ambities uit het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) Regio Stedendriehoek. Het lokale beleidsstuk programma economie gemeente Brummen 2025-2030 is ons eerste sectorale economiebeleid. De sector is van maatschappelijk belang. In het beleid staan ruimte voor ondernemerschap, publiek-privaat samenwerken en levendige kernen centraal. Aan het beleidsstuk is een uitvoeringsprogramma gekoppeld. In 2026 zijn mooie resultaten geboekt in het versterken van het organiserend vermogen met de voortzetting van BIZ centrum Eerbeek.
 
Ook zijn de BIZ centrum Brummen en de ondernemersvereniging Ondernemend Brummen (industrieterreinen Brummen) tot stand gekomen. Door dit versterkte organiserend vermogen, komen we efficiënter tot samenwerking. In samenwerking met de OVB en OVE stellen we bijvoorbeeld een centrummanager aan. Ook intern is een integrale ambtelijke werkgroep economie actief om de belangen van economie en ondernemerschap integraal te borgen.

Naast onze inspanningen voor leefbaarheid is er een Rijksopgave die door de provincie samen met de papierindustrie wordt vertaald in concrete plannen om de stikstofreductie en de CO2-uitstoot te verminderen. Verder zijn het wegennet (met Kanaalroute en Loubergweg/Coldenhovenseweg) en de waterrotonde belangrijk in de leefbaarheid van het gebied. Ook een belangrijk aandachtspunt is de energievoorziening, zowel als het gaat om elektriciteit als om warmte. In dat kader is de herontwikkeling van locatie 'De Hoop' tot energy hub van groot belang.
 
Op de locatie van voormalig Folding Boxboard Eerbeek (FBE) rust een Provinciaal Inpassingsplan (PIP). Samen m?et de provincie Gelderland volgen we de ontwikkelingen op die locatie nauwgezet, met aandacht voor de balans tussen leefbaarheid in het dorp, economische veerkracht en benutting van de capaciteit op het bedrijventerrein. We werken aan de definitie van een actueel programma Eerbeek tot voorbij 2030. 
 
In het kader van de Regiodeal Veluwe in Balans werken we het Masterplan Veluwe Ontvangstlocatie Eerbeek uit. We ontwikkelen de Stationsomgeving in Eerbeek tot een Veluws toeristisch opstappunt (Veluwe TOP) en zetten we in op de uitbreiding/verbetering van fiets- en wandelroutes tussen het Veluwe TOP Eerbeek, de Veluwe en IJsselvallei. Er vormt zich een grote kans om aan deze ontvangstlocatie tot plek te vormen waar inwoners en bezoekers kunnen samenkomen, leren, ontmoeten, ontdekken en beleven; het PAKhuis (projectiel). We werken in het project PAKhuis aan een nieuw gebouw waar een papier- en kartonmuseum, bibliotheek, welzijnswerk, buurthuis en informatiepunt voor gemeentelijke dienstverlening toekomstbestendig gehuisvest kan worden.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.5 Economie en toerisme - Wat willen we bereiken?

Wanneer zijn we tevreden?

Terug naar navigatie - 3.5 Economie en toerisme - Wanneer zijn we tevreden?
  • Leegstand op bedrijventerreinen en dorpscentra zijn verminderd
  • Gebruik milieuruimtecategorie bedrijventerrein
  • Actielijst programma economie gemeente Brummen 2030
  • Ontwikkeling van de woningvoorraad in Eerbeek
  • Projecten tijdig en succesvol afgerond
  • Bezoekersaantallen centrum Brummen verhoogd
  • Waardering in Koopstromenonderzoek Oost Nederland
  • Go / No Go momenten PAKhuis
  • Uitbreiding wandel en fietsnetwerk 10%
  • Visitor Data Monitor Visit Veluwe
  • Toevloei koopstromen in de dorpscentra door toerisme en recreatie
  • Groei van toeristisch aanbod in dag- en verblijfsrecreatie
  • Verbeteren lokaal gastheerschap
  • Geactualiseerd en vastgesteld toerisme- en recreatiebeleid 2027-2031
  • Uitvoeringsprogramma toerisme en recreatie 2027-2031

Het financieel verloop beleidsveld Economie en toerisme

Terug naar navigatie - 3.5 Economie en toerisme - Het financieel verloop beleidsveld Economie en toerisme
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
3.5 Economie en toerisme
Lasten -557 -566 -575 -583
Baten 121 121 121 121
Onttrekkingen 214 215 216 217
Totaal 3.5 Economie en toerisme -222 -230 -238 -245

3.6 Mobiliteit

Ambitie

Terug naar navigatie - 3.6 Mobiliteit - Ambitie

Wij bouwen aan een vitale en toekomstbestendige gemeente, waar wonen, werken, ondernemen en recreëren mogelijk zijn met behoud van het dorpse, groene en landschappelijke karakter van onze gemeente.

Terug naar navigatie - 3.6 Mobiliteit - Trends en ontwikkelingen

Het wagenpark in Nederland raakt steeds verder geëlektrificeerd. Daarnaast is er steeds meer aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemers als voetgangers en fietsers. Bij de (her-)inrichting van de wegen krijgen de kwetsbare verkeersdeelnemers een sterkere positie. In Brummen krijgt dit onder meer gestalte in de  Uitvoeringsplan van de Mobiliteitsvisie.

Wanneer zijn we tevreden?

Terug naar navigatie - 3.6 Mobiliteit - Wanneer zijn we tevreden?
  • Als we in 2027 op minimaal twee wegen in het buitengebied verkeersmaatregelen hebben doorgevoerd die de snelheid op deze wegen aantoonbaar heeft doen afnemen.
  • Als we in Q2 2027 daadwerkelijk kunnen starten met de uitvoering van de herinrichting van de Zutphensestraat en we in 2027 het definitieve ontwerp van de Loenenseweg hebben en de aanleg kunnen aanbesteden.
  • Als we in Q3 2027 het onderzoek afgerond hebben en mogelijke opties in beeld zijn. 

Het financieel verloop beleidsveld Mobiliteit

Terug naar navigatie - 3.6 Mobiliteit - Het financieel verloop beleidsveld Mobiliteit
Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2027 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2028 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2029 Progr.begr. 2027-2030 Begroting 2030 Progr.begr. 2027-2030
3.6 Mobiliteit
Lasten -3.062 -3.624 -3.923 -4.135
Baten 15 15 15 15
Onttrekkingen 10 10 10 10
Totaal 3.6 Mobiliteit -3.037 -3.599 -3.898 -4.110