F. Verbonden partijen

Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten en de mate van de financiële betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden waarin onze gemeente deelneemt en verder een bepaalde bestuurlijke invloed kan uitoefenen.

Een “verbonden partij” is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.
Bestuurlijk belang is: “zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”.
Financieel belang is: “indien een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”.

In lijn met de BBV-voorschriften geven we in deze paragraaf aandacht aan de visie die onze gemeente heeft op de verbonden partijen in relatie tot de uitvoering van de gemeentelijke doelstellingen. Wat willen we met deze partijen? Hoe past de uitvoering van de taken binnen onze gemeentelijke programma’s? Hoe dragen zij bij aan het uitvoeren van het door gemeente gewenste beleid? Ook komen beleidsvoornemens van de partijen zelf aan de orde. De laatst beschikbare cijfers over vermogens en resultaten staan per verbonden partij vermeld.

De verbonden partijen van onze gemeente zijn:

I – Deelname in vennootschappen
1. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
2. Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
3. Circulus B.V.
4. Vitens 

II – Deelname in gemeenschappelijke regelingen
5. Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)
6. Regio Stedendriehoek / Cleantech Regio
7. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Noord en Oost Gelderland (GGD NOG)
8. Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe)
9. Vervoerscentrale PlusOv
10. Tribuut

III – Overige samenwerkingsvormen
11. Regionaal Archief Zutphen
12. Stichting Archipel
13. Leisure Lands

In het door het Ministerie van VWS opgestelde Implementatieplan Hervormingsagenda 2023-2028 is opgenomen dat gemeenten binnen de inkoop van zorg voor jeugdigen moeten komen tot het vormen van een gemeenschappelijke regeling. Binnen onze zorgregio wordt gewerkt aan het inrichten van de GR Jeugdregio+ Midden IJssel/Oost Veluwe per 1 januari 2027.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de Staat, alsmede het door de statuten beperkte werkterrein van de bank, bieden financiers het vertrouwen dat het risico van kredietverlening aan dit instituut zeer beperkt is. Dat vertrouwen uit zich in de AAA-rating, de hoogste rating die er is.

BNG Bank bundelt de uiteenlopende vraag van klanten tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide elementen heeft de bank toegang tot financieringsmiddelen tegen scherpe prijzen, die weer worden doorgegeven aan decentrale overheden en aan instellingen voor het maatschappelijk belang. Dat leidt voor de burger uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen.
Wij vragen altijd bij de BNG een offerte bij het aangaan van een nieuwe lening (zie paragraaf D).
Brummen heeft zeggenschap in de BNG via het stemrecht op aandelen die de gemeente in bezit heeft.

Het financiële belang:
De gemeente bezit 702 aandelen van € 2,50 per stuk, wat een waarde van € 1.755 vertegenwoordigt. Dat aantal is 0,00126% van het totaal aantal aandelen dat de BNG heeft uitgegeven.

Ontwikkelingen:
De hoofdlijnen van onze strategische koers blijven onverminderd van kracht: wij zijn de financier van het publieke domein door scherpe tarieven te bieden, te investeren in verduurzaming en ons te onderscheiden als een bank met maatschappelijke impact.

Wij houden rekening met een dividendopbrengst in 2027 en volgende jaren van € 1.000.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Belangenbehartiging van alle gemeenten bij andere overheden. Tweede Kamer, Kabinet en maatschappelijke organisaties zijn belangrijke gesprekspartners. Dienstverlening: advisering aan alle leden over actuele ontwikkelingen (pro-actief) en advisering aan individuele leden (op verzoek). De platformfunctie wordt uitgeoefend via de VNG-commissies, provinciale afdelingen, congressen, studiedagen en ledenraadplegingen.

Vanuit de VNG, vestigingsplaats Den Haag, wordt regelmatig overlegd met besluitvoorbereiders van departementen en provincies. Zo vindt in een vroeg stadium beïnvloeding, in voor gemeenten gunstige zin, van wet- en regelgeving plaats. Deze belangenbehartiging zet zich voort in het gehele proces van besluitvorming bij de rijksoverheid en provincies. De VNG initieert bestuurlijk overleg waarbij een delegatie van VNG-bestuurders en directieleden onderhandelt namens de gemeenten met ministers en staatssecretarissen. De VNG-belangenbehartiging richt zich ook op Tweede en Eerste Kamer en belangrijke maatschappelijke organisaties. De soms tegenstrijdige belangen van grote en kleine gemeenten en de rol van de VNG daarbij is regelmatig punt van aandacht binnen de VNG.

Het financiële belang:
Gewogen inwonerbijdrage en bijdrage voor diensten, in 2027 € 154.000.

Ontwikkelingen:
Geen specifieke ontwikkelingen.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Circulus BV verzorgt de inzameling van al het huishoudelijk afval voor o.a. de gemeente Brummen. Naast de lediging van groene en grijze containers ook de inzameling van onder meer papier, glas, chemisch afval, snoeiafval, kunststoffen en grof huishoudelijk afval. Verder beheert Circulus de afvalbrengpunten klein chemisch afval in de gemeente Brummen.

Missie en Visie Circulus
Wij zien een mooie aantrekkelijke wereld voor ons waarin het prettig is om te leven. Onze beschikbare bronnen benutten we maximaal, voor verspilling is geen plaats meer. We gaan samen voor duurzame, houdbare oplossingen. Een inclusieve wereld waarin iedereen naar vermogen meedoet. We laten de aarde beter achter.

Het financiële belang:
De gemeente is aandeelhouder van Circulus. De waarde van deze deelneming in de balans is gebaseerd op de historische inbrengwaarde in de voorloper van deze BV en is toen bepaald op € 37.210. Brummen heeft 461 van de aandelen in haar bezit.
Financiële bijdrage voor 2027 is berekend op € 2.068.000. Op basis van een jaarlijkse dienstverleningsovereenkomst wordt de hoogte van de bijdrage van onze gemeente bepaald.  De komende jaren wordt er geen dividend uitgekeerd.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Vitens zorgt voor de drinkwatervoorziening in vijf provincies waaronder Gelderland. Het 100% overheidsbedrijf wint, zuivert en levert drinkwater dat betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam is.

Het financiële belang:
De gemeente bezit 21.364 aandelen die een boekwaarde op de balans hebben van € 454. 

Ontwikkelingen:
Voor de komende jaren is de verwachting dat Vitens geen dividend zal uitkeren als gevolg van de lage Weighted average cost of capital (WACC), gecombineerd met de grote investeringsbehoefte, waardoor het eigen vermogen moet worden versterkt. 

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
De VNOG omvat de brandweer, de rampenbestrijding en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR).

Het financiële belang:
De verdeelsleutel voor de financiering van de VNOG is gebaseerd op de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor het cluster openbare orde en veiligheid / brandweer en rampenbestrijding. Voor 2027 € 1.613.000.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt: 
Door samenwerking wordt meer bereikt en worden krachtige steden en een vitaal platteland gerealiseerd.
Deelnemende gemeenten zijn Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen. De gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek coördineert en faciliteert de samenwerking van de deelnemende gemeenten. Daarnaast ondersteunt het regiobureau de Regioraad en het Dagelijks Bestuur op het gebied van communicatie, lobby, Europese subsidies en bedrijfsvoering.

De gezamenlijk opgestelde ‘Strategische Agenda Cleantech Regio 2022-2030’ heeft als prioritaire topthema’s energie-transitie en circulaire economie. Ook bevat deze regionale gebiedsagenda ambities op het gebied van: vestigingsklimaat, leefomgeving, innovatie-kracht, human capital en schone mobiliteit.
Waar mogelijk benutten we de kansen die zich op regionaal niveau voordoen. 

Het financiële belang:
De gemeentelijke bijdrage aan de regio is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Voor Brummen een bedrag van € 176.000.
Het weerstandsvermogen van de Regio Stedendriehoek is niet groot. Indien de regio niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen moet teruggevallen worden op de deelnemende gemeenten.

Ontwikkelingen:
De Stedendriehoek Regio werkt verder aan de uitvoering van regionale samenwerkingsambities aan de hand van de ‘Uitvoeringsagenda 2023-2030’. Hierin wordt uitdrukkelijk een koppeling gelegd met het thema ‘Brede Welvaart’. 

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. De GGD werkt samen met de VNOG aan een visie op een sterke publieke dienstverlening in de regio. Er wordt hierin een groter beroep gedaan op de weerbaarheid van inwoners. Om de weerbaarheid van inwoners en de samenhang met het sociaal domein te versterken is nabijheid en zichtbaarheid van publieke voorzieningen in de woonkernen en wijken van groot belang. De GGD voert de Wet Publieke Gezondheid (WPG) uit. Zij wil zich profileren als een herkenbare en laagdrempelige organisatie. Daarnaast als leverancier van betrouwbare en vakkundige zorg aan haar klanten.

Het financiële belang:
De bijdrage van Brummen in 2027 is geraamd op € 258.000 voor de Publieke gezondheid. Voor de Jeugdgezondheidszorg  € 306.000.  Deze bijdragen zijn conform afspraak via een bijdrage per inwoner over de deelnemende gemeenten verdeeld.

Ontwikkelingen:
In 2026 is de landelijke nota gezondheidsbeleid gepubliceerd. Belangrijk thema is een verschuiving van de focus van ziekte en zorg naar gezondheid en welzijn. Dit vraagt om een betere verbinding tussen het sociale domein en het gezondheidsdomein. De gemeenten moeten binnen 2 jaar na de publicatie van de landelijke nota een regionale/lokale nota gezondheidsbeleid opstellen. De GGD faciliteert hierbij. Deze nota’s bieden ook inhoudelijke input voor de nieuwe bestuursagenda die in 2027 door het algemeen bestuur wordt opgesteld.

Gemeenten maken in 2026 keuzes over de inrichting van de jeugdgezondheidszorg van 0 tot 18 jaar in de regio Noord- en Oost-Gelderland. Deze besluitvorming heeft een belangrijke impact op de toekomstige positionering van de GGD in de publieke infrastructuur en de inrichting van de organisatie in 2027. In onze regio is de 0 tot 4 jaar zorg niet bij de GGD belegd. 

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Brummen maakt deel uit van de omgevingsdienst Veluwe, vestigingsplaats Apeldoorn. De ODVeluwe is per 1 januari 2024 ontstaan uit een fusie tussen de OVIJ en de ODNV (Omgevingsdienst Noord Veluwe) en is ingesteld voor de behartiging van de belangen van de deelnemers. Belangenbehartiging richt zich op het punt van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht ten aanzien van milieu. Het uit laten voeren van de basistaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) door een Omgevingsdienst is een wettelijke verplichting. 

Het financiële belang:
In de begroting van 2027 is een bedrag van € 586.000 opgenomen als bijdrage voor de ODVeluwe.  

Ontwikkelingen:
In de wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving worden eisen gesteld ten aanzien van de  kwaliteit en kwantiteit van de uit te voeren werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, 
toezicht en handhaving. Ook de ODVeluwe moet hieraan voldoen. Qua risico’s beperken die zich bij de ODVeluwe tot de normale bedrijfsvoeringsrisico’s.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
PlusOV verzorgt in de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Hattem, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen het dagbestedingsvervoer voor mensen met een Wmo-indicatie (vervoer van woning naar dagbestedingslocatie), leerlingenvervoer (vervoer voor kinderen die niet zelfstandig of met begeleiding kunnen reizen of als een school te ver van huis ligt) en jeugdwetvervoer (vervoer van en naar dagbesteding of zorglocatie voor jongeren en kinderen).

Het financiële belang:
De gemeentelijke bijdrage bedraagt op basis van de begroting 2027 van Plus OV € 1.114.000.

De kosten zijn opgebouwd als volgt:
Vraagafhankelijk vervoer: € 323.000
Leerlingenvervoer: € 570.000 (incl. kostprijsverhogende btw à 9%)
Dagbestedingsvervoer: € 77.000 (incl. kostprijsverhogende btw à 9%)
Jeugdwetvervoer: € 141.000 (incl. kostprijsverhogende btw à 9%) 

De kosten voor de regiofunctionaris vanuit Gemeente Lochem is een bedrag begroot van € 15.000.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Sinds 1 januari 2023 is Tribuut verantwoordelijk voor de uitvoering van de belastingwerkzaamheden, inclusief de gehele invordering en afhandeling van de bezwaren, voor de gemeente Brummen. Daarnaast nemen ook gemeenten Apeldoorn, Zutphen, Epe, Voorst en Lochem deel aan deze regeling. 

Het financiële belang:
De bijdrage aan Tribuut bedraagt voor 2027 € 576.000.

Het openbaar belang dat door de verbonden partij wordt behartigd:
Het Regionaal Archief Zutphen, vestigingsplaats Zutphen is een openbare archiefdienst met enkele wettelijke taken. Voor de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen bewaart het RAZ historische informatie en stelt deze beschikbaar. Naast het beheer van het archief levert het RAZ ook de diensten van de gemeentearchivaris.

Het financiële belang:
Er ligt een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor het beheren van de archiefbescheiden van de gemeente Brummen. 
De kosten voor 2027 bedragen € 72.000.

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Stichting Archipel, vestigingsplaats Zutphen, behartigt de belangen van het openbaar onderwijs in de gemeenten Brummen, Voorst en Zutphen.

Het financiële belang:
De stichting voert de taak van bevoegd gezag uit en ontvangt hiervoor doeluitkeringen van het rijk. Binnen deze doeluitkeringen moeten alle kosten worden opgevangen. Er is geen aanspraak op een (jaarlijkse) bijdrage van Brummen. De gemeente blijft financieel wel eindverantwoordelijk.

Ontwikkelingen:
Het onderwijs in Nederland staat onder druk. Er is sprake van een toenemend leraren- en schoolleiderstekort, een blijvend 'lerarenlek',  stijgende laaggeletterdheid en dalende PISA-scores. Dit legt een aanzienlijke last op het huidige onderwijspersoneel die een cruciale factor zijn voor de ontwikkeling van kinderen en de kwaliteit in het onderwijs.

Daarnaast onderzoekt Archipel de locaties kleine kernen in gemeente Brummen zoals opgenomen in het IHP (Integraal Huisvestingsplan).

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt:
Leisure Lands beheert 20 recreatiegebieden in Gelderland en Noord-Limburg. De recreatiegebieden liggen allemaal in het buitengebied in een groen en waterrijk decor. Leisure Lands levert direct en indirect een maatschappelijke bijdrage aan de leefbaarheid en vrijetijdsbesteding in de regio waarin zij actief is.

Het financiële belang:
De gemeente Brummen heeft een beperkt belang van 4.305 aandelen met een nominale waarde van € 1. De aandelen staan voor nul euro op de balans van de gemeente.

Ontwikkelingen:
De financiële positie van Leisure Lands is eind 2025 goed. Leisure Lands heeft een positief exploitatieresultaat behaald. 

De aandeelhoudersovereenkomst is verlengd tot en met 31 december 2026. In de aandeelhoudersovereenkomst is bepaald dat aandeelhouders hun aandelen alleen aan andere publiekrechtelijke lichamen kunnen verkopen en dat de vennootschap geen dividend uitkeert.