Programma 3 Sociale leefomgeving

H. de Vroome
Y. Cegerek

De lasten binnen dit focusgebied zijn € 1.056.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 8.000 minder uitgegeven dan geraamd en ziet € 210.000 meer baten, cumulatief een voordeel van € 218.000. Dit wordt onder andere veroorzaakt door openstaande vacatures. Daar waar noodzakelijk, is capaciteit ingehuurd. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Jeugdzorg
Op de zorg in natura (ZIN) producten zien we een positief saldo van € 663.000 ten opzichte van de tweede bestuursrapportage 2025.  De kosten van de Jeugdzorg ZIN zijn tot en met juli fors gestegen ten opzichte van 2024. Daarop zijn de verwachte uitgaven en vraag naar jeugdzorg voor de rest van het jaar geprognosticeerd.  De volgende producten laten een daling zien ten opzichte van de prognose van halverwege 2025,  Jeugdzorg maatwerk GGZ € 39.000, Jeugdhulp maatwerk vervoerskosten € 43.000, Jeugdhulp begeleiding € 264.000, Jeugdhulp PGB € 43.000, Jeugdhulp behandeling € 195.000, Jeugdhulp gesloten plaatsing € 60.000 en Jeugdhulp gezinsgericht € 69.000 en nog enkele kleine afwijkingen die gezamenlijk een negatief saldo van € 3.000 laten zien. 

In 2025 is er een start gemaakt samen met de Galan groep om de beweging van enkel geïndiceerde zorg naar een vrij toegankelijk voorveld te maken. De opstartkosten voor dit traject zijn voldaan vanuit het budget Jeugdzorg uitvoering bestuursakkoord Rijk VNG, op deze post is € 74.000 overgebleven wat voorgesteld wordt om terug te laten vloeien naar de reserve Hervormingsagenda Jeugd om de doelen in de komende jaren te bereiken. Dit is onder andere voor de benodigde uitgaven voor het opstarten van het Licht Lokale Team en het verder inrichten van het voorveld, wat het geambieerde hoofdveld voor Jeugdzorg vragen is. Op deze manier kunnen vanuit deze structurele post en de reserve een deel van de benodigde vervolgkosten worden voldaan.

De doorbraakmethode is in beperkte mate ingezet, waardoor dit een voordeel van  € 95.000 laat zien, de minder uitgegeven kosten zijn niet onttrokken aan de reserve. De kosten van de doorbraakmethode worden incidenteel (2025, 2026 en 2027) vanuit de reserve voldaan. Wanneer de kosten lager zijn, vindt er een lagere onttrekking plaats zodat de middelen beschikbaar blijven om de beoogde doelen te bereiken. De geraamde kosten voor jeugdhulp op scholen is conform begroting uitgegeven en hiervoor wordt er € 40.000 aan de reserve onttrokken. Bij de Innovatie en Transformatie agenda van de Jeugdzorg wat en samenwerking met de Zorgregio wordt uitgevoerd zien we een overschrijding van € 33.000. 

Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
Op de WMO maatwerkvoorzieningen zien we een positief saldo van € 145.000. Dit is onder te verdelen in lagere kosten bij de PGB hulpmiddelen € 18.000, Zorg in Natura geleverde hulpmiddelen € 117.000, maatwerk rolstoelen € 58.000 en de woonvoorzieningen laten een nadeel zien van € 49.000.

De nieuwe contractvorm van de hulpmiddelen zorgt ervoor dat het grillige verloop van de kosten gedeeltelijk verdwijnt. Voorheen werden hulpmiddelen gekocht en in één keer betaald, vanaf medio 2025 is dit gewijzigd naar een huurovereenkomst waarbij de hulpmiddelen voor een looptijd van 7 jaar in maandelijkse termijnen worden voldaan. De aanschafprijs met een opslag wordt hierdoor over een looptijd van 7 jaar verdeeld, ook is het mogelijk voor een inwoner om het hulpmiddel te wisselen wanneer dit nodig is, zonder extra hoge kosten voor een direct nieuwe aanschaf. Bij woonvoorzieningen is deze contractvorm niet mogelijk en door één benodigde woningaanpassing voor één inwoner is er een overschrijding zichtbaar.

Voor begeleiding zien we een totale overschrijding van € 40.000, waarbij individuele begeleiding € 52.000 laat zien en de groepsbegeleiding een positief resultaat van € 12.000. 
Vervoer door PlusOV laat een positief resultaat van € 118.000 zien. Er is voor € 25.000 minder vraagafhankelijk vervoer gefactureerd en bij dagbesteding is een daling zichtbaar van € 93.000.

Bij huishoudelijk hulp zien we een positief resultaat van € 84.000 onderverdeeld in zorg in natura € 80.000 en via een PGB € 4.000. 
Voor beschermd wonen, zien we een positief resultaat van € 398.000 ten opzichte van de begroting, het overgebleven saldo wordt meegenomen in het bestemmingsresultaat om te doteren aan de reserve Beschermd Wonen om in de toekomst voldoende middelen beschikbaar te hebben voor deze doelgroep. 

Werk en Inkomen
Bij WerkFit zien we een totaal positief resultaat van € 211.000. Dit heeft diverse oorzaken onder andere de pensionering en het overlijden van in totaal vier WSW medewerkers, de toekenning van transitievergoedingen en wazo uitkering vanuit het UWV. De totale loonkosten WSW laat van het totale voordeel Werkfit het grootste voordeel zien te weten € 182.000. De verworven ESF Subsidie in 2024 is in 2025 beperkt gebruikt, en nog nodig in 2026 voor een bedrag van € 92.000.

BUIG
De participatiewet uitvoeringskosten van Apeldoorn laten een voordeel zien van € 129.000. De bijstandsuitkeringen en inkomensvoorzieningen laten een negatief resultaat zien van € 1.087.000. Dit wordt veroorzaakt door een onjuiste begrotingsverwerking van de extra ontvangen middelen voor de Bijstandsuitkeringen, waarbij alleen de inkomsten zijn verhoogd en niet de kosten ook in gelijke mate zijn aangepast. Dit heeft een negatief effect van € 637.000, daarnaast is er op dit taakveld van deze specifieke uitkering al jarenlang gerekend met een positief resultaat van ca. € 400.000 waarbij de baten hoger zijn begroot dan de kosten. De werkelijkheid is inmiddels dat de kosten van de uitkeringen de inkomsten overstijgen en er een tekort ontstaan is. De bijzondere bijstand laat eveneens een negatief resultaat van € 47.000 zien. 

Minimabeleid
Bij het minimabeleid zien we een positief saldo van € 100.000. In september is gestart met het jeugdfonds sport en cultuur, waardoor de aanvragen pas later in het jaar op gang zijn gekomen.

Specifieke uitkeringen: 
H21 clientondersteuning 
A38 Inburgeringsvoorziening (€ 33.000)
A39 Onderwijsroute
G2 Participatiewet rijksvergoeding (BUIG middelen)

De baten binnen dit focusgebied zijn € 577.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.
Voor ambtelijke capaciteit zijn er € 210.000 meer inkomsten ontvangen dan vooraf begroot. 

Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
De ontvangen bijdrage vanuit de gemeente Apeldoorn ontvangen vanuit het overschot regionaal budget maatschappelijke opvang & beschermd wonen is hoger geweest in 2025 dan was voorzien. Hierdoor laat het budget incidenteel beschermd thuis een positief resultaat van € 242.000 zien. 

Werk en Inkomen
Bij Werkfit pakken de subsidie op loonkosten en opbrengst detachering per saldo € 27.000 hoger uit dan geraamd.
De ontvangen ESF gelden van afgerond € 47.000 worden in 2026 besteed.

Specifieke uitkeringen: 
H21 clientondersteuning 
A38 Inburgeringsvoorziening (€ 33.000)
A39 Onderwijsroute
G2 Participatiewet rijksvergoeding (BUIG middelen)

De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 178.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve Hervormingsagenda Jeugdzorg
Een onttrekking van € 112.000 ten opzichte van begroot € 220.000. Dit komt met name door de lagere kosten voor de doorbraakmethode a € 95.000 en € 13.000 minder voor inhuur van de projectleider voor het Galan groep traject. 

Bestemmingsreserve  Opvang bijzondere doelgroepen
Tijdelijke capaciteit voor inburgering onttrekking aan reserve Bijzondere Doelgroepen € 172.000 conform begroting.
Begrote tijdelijke verhoogde kosten voor de Bijstandsuitkeringen in verband met opvang van meer statushouders € 371.000. Dit is € 70.000 lager dan begroot en gedaan op basis van de werkelijke afwijking tussen de rijksbijdrage en de gemaakte kosten. 

Y. Cegerek
H. de Vroome

De lasten binnen deze basistaak zijn €174.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 35.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt doordat niet iedere medewerker op de laatste trede van de loonschaal zit. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Welzijn en cultuur
Aan het Winterfonds zijn minder subsidies verstrekt dan was voorzien dit resulteert in een positieve afwijking van € 23.000. Subsidie wordt verlengd in 2026, waarmee het restant nog nodig is.

Onderwijs
Het leerlingenvervoer uitgevoerd door PlusOV laat een positief resultaat van € 90.000 zien. Het geïndiceerde leerlingenvervoer wat niet door PlusOV wordt uitgevoerd laat een nadeel van € 21.000 zien.

De kinderopvang medische indicatie en peuter naar de voorschool laat een voordeel zien van € 26.000 en het aantal kwaliteitstoetsen binnen de kinderopvang is licht gestegen en laat een negatief resultaat van € 7.000 zien. 

Specifieke uitkeringen: 
Gala middelen H30 € 12.000 overgehouden t.o.v. de begroting dit wordt meegenomen naar 2026
IZA middelen H35B € 130.000 extra aan kosten, hier staan gelijke inkomsten tegenover zie baten
GOA Voorschoolse educatie D8 € 90.000 overgehouden middelen dit meegenomen worden naar 2026

De baten binnen deze basistaak zijn € 86.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Welzijn en cultuur
De verhuur van de welzijnsaccommodaties, o.a. de multifunctionele accommodaties heeft € 18.000 meer opgeleverd.

Specifieke uitkeringen: 
Gala middelen H30 € 15.000 minder ontvangen t.o.v. de begroting het restant van deze middelen wordt meegenomen naar 2026 via de beklemde middelen
IZA middelen H35B € 133.000 extra aan inkomsten, hier staan gelijke kosten tegenover zie lasten
GOA Voorschoolse educatie D8 € 53.000 minder ontvangen dit wordt meegenomen naar 2026 via de beklemde middelen.

De onttrekkingen binnen deze basistaak zijn € 42.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve Onderwijs huisvesting
De verbouwing, geplande aanpassing is nog niet opgeleverd, waardoor de kapitaallasten nog niet van toepassing zijn in 2025. Verschil van € 27.000.

Bestemmingsreserve Cultuurvisie
De begrote  onttrekking aan de bestemmingsreserve cultuurvisie heeft ten dele plaatsgevonden, omdat een deel van de activiteiten later zullen starten en incidenteel bekostigd zijn vanuit specifieke uitkeringen. Onttrekking op basis van realisatie is € 5.000 i.p.v. € 20.000 volgens de programmabegroting. Deze middelen blijven in de reserve waardoor dit langere tijd beschikbaar is voor het uitvoeren van de cultuurvisie.