Aanbieding van de Jaarstukken

Voor u liggen de jaarstukken voor het boekjaar 2025. Via de jaarstukken leggen wij aan uw raad verantwoording af over de uitvoering van de Programmabegroting 2025-2028. Dit doen we door te kijken naar welke doelen we wilden bereiken, welke maatregelen we daarvoor hebben genomen en welke middelen daarvoor zijn besteed. 

Met deze jaarstukken sluiten we een periode af. Niet alleen het begrotingsjaar 2025, maar in de verantwoording feitelijk ook de bestuursperiode 2022–2026, die met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 formeel is beëindigd. Voor het scheidende college zijn dit daarmee de laatste volledig doorlopen jaarstukken. Dat maakt dit document meer dan een financiële en inhoudelijke terugblik: het markeert ook het einde van een gezamenlijke bestuurlijke fase waarin veel is opgepakt, afgerond of in gang gezet. In deze jaarstukken laten we zien waar we resultaten hebben geboekt, waar we op koers liggen en waar we te maken kregen met vertraging of complexiteit. De voortgang op de maatregelen en KPI’s geeft een eerlijk beeld van wat in 2025 is bereikt en welke opgaven doorlopen in de volgende bestuursperiode. Daarmee vormen deze jaarstukken een overdracht: een basis waarop het nieuwe college verder kan bouwen.

Afgelopen jaar stond Brummen voor een aantal grote uitdagingen en moest moeilijke afwegingen maken om die het hoofd te bieden. Inhoudelijk raakt dit aan de keuzes die we in 2025 hebben gemaakt rond onze bestuurlijke toekomst, het AZC en het voortdurend scherp moeten blijven op ons financiën. En wat wanneer kan. De ambities die we lokaal hebben, de taken die we móeten uitvoeren, de regelgeving waar we aan móeten voldoen, het is er in 2025 niet bepaald eenvoudiger op geworden. Dit onder sterke invloed van:

• Onvoorspelbaar beleid vanuit het Rijk,
• incidentele middelen van het Rijk voor structurele opgaven in onze gemeente én
• twee voor twaalf via circulaires tóch met incidenteel geld gemeenten gedeeltelijk tegemoet komen.

Tegelijkertijd zijn we er nog niet; het ravijnjaar is afgelopen jaar verschoven naar 2028. Voor Brummen vormt dit andermaal een stevige opgave om voor onze gemeente in stand te kunnen houden wat belangrijk is voor onze inwoners, ondernemers en toeristen. Voor 2026 en vooruitkijkend naar 2027 biedt het Rijk (vooralsnog) geen handreiking om deze opgave voor Brummen te verzachten.

In onze terugblik op 2025 willen we graag de betrokkenheid van onze inwoners benoemen. Deze is kenmerkend voor de identiteit van de kernen/dorpen die de gemeente maken. 

Ook vestigen we graag aandacht op een aantal belangrijke mijlpalen en successen die we afgelopen jaar bereikt hebben:

• Proces/besluit Bestuurlijke toekomst: Met elkaar hebben we in 2025 in beeld gebracht wat voor onze inwoners belangrijk is als het gaat om de toekomst van onze gemeente. We hebben zo een goed beeld gekregen bij wat er nodig was om een volgende stap te zetten in het verder verkennen van onze toekomst samen met Zutphen of Rheden. In januari 2026 hebben we hier een volgende stap in gezet. Rheden in februari 2026.
• Migratie en asiel: We hebben in 2025 diverse uitdagingen gekend in het tijdig en goed opvangen van Oekraïners, statushouders en het conform afspraak met onze inwoners sluiten van de doorstroomlocatie en huisvesten van die bewoners. Daarnaast hebben we in 2025 de voorbereidende stappen gezet in opmaat naar het sluiten van een bestuursakkoord met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor de realisatie van een asielzoekerscentrum op landgoed Michaëlshoeve. Deze overeenkomst is in maart 2026 gesloten.
• Regiodeal Veluwe in Balans: We hebben een subsidie van € 1,4 mln. binnengehaald voor het Masterplan Veluwe Ontvangstlocatie Eerbeek dat voorziet in het opknappen van de openbare ruimte in de spoorzone, routeontwikkeling en bijdraagt aan de planontwikkelingskosten voor het PAKhuis.
• PAKhuis: We hebben met een intentieovereenkomst de volgende stap gezet voor de verdere uitwerking van het PAKhuis in de spoorzone van Eerbeek. 
• Herdenking 80 jaar vrijheid: Op 5 mei vierden we gezamenlijk met veel inwoners 80 jaar vrijheid in Nederland. In onze gemeente ook gevierd met activiteiten voor jong en oud, georganiseerd door verschillende organisaties vanuit onze samenleving.
• Bomenactie: In het kader van 'Elke Brummenaar een boom' hebben we in 2025 aan ruim 3.400 huishoudens en ondernemers een boom verstrekt. 
• Integrale kadernota sociaal domein: Een belangrijk kader gericht op toekomstbestendige zorg en ondersteuning van zij die dat nodig hebben.
• Cursus Politiek Actief: Door het aanbieden van de cursus "Politiek Actief" hebben we inwoners kennis kunnen laten maken met (lokale) politiek. Dit heeft geleid tot nieuwe leden bij politieke partijen. Een aantal daarvan zien we terug in de nieuwe raad.

Samenvatting financieel beeld
We sluiten het jaar af met een positief resultaat van € 1.610.000. In grote lijnen zijn er voordelen op de volgende onderdelen: kosten Jeugdzorg, WMO beschermd wonen, capaciteit, restant op het budget voor investeringsprojecten Ruimte voor Eerbeek en diverse restanten voor het onderhoud van bomen en renovaties openbaar groen. Naast deze voordelen zijn er ook nadelen. De berekening van de bouwgrondcomplexen laat per saldo een nadeel zien. Dit nadeel komt vanuit het voorlopige ontwerp van het complex Elzenbos deel III en het afsluiten van complex Kerstenterrein. Ook zijn de uitgaven voor de uitkeringen Participatiewet hoger en de kosten voor de pensioenen en het wachtgeld oud bestuurders pakken hoger uit dan geraamd. Over deze ontwikkelingen bent u in januari geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief (D473794). Met deze jaarstukken leggen we u ook een bestemming van het jaarrekeningresultaat voor. Hierover besluit uw raad separaat conform het raadsvoorstel, waarna we de genomen besluiten financieel verwerken.

Verbetering rechtmatigheid
In de rechtmatigheid hebben we ten opzichte van voorgaande jaren een forse stap gezet. Er is over 2025 een onrechtmatigheid van 0,3% ten opzichte van 2,4% in 2024. Ten eerste hebben we een stap gemaakt in de begrotingsrechtmatigheid. Deze is dit jaar volledig acceptabel volgens onze financiële verordening. Over 2024 was er nog sprake van 0,9% níet acceptabel. Ten tweede hebben we ingezet op terugdringen van onrechtmatigheid als gevolg van het niet of onjuist doorlopen van procedures van Europese aanbesteding. Op dit punt hebben we over 2025 slechts een onrechtmatigheid 0,3% (€ 0,26 mln.) ten opzichte van 1,5% (€ 1,3 mln.) in 2024.

Realisatie maatregelen en KPI's
Het totaalbeeld laat zien dat we op meerdere onderdelen goed op koers liggen. Binnen Bestuur en Veiligheid zijn belangrijke trajecten volgens planning afgerond, zoals de opleiding strategisch werken en het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst. Ook in de fysieke leefomgeving zijn duidelijke stappen gezet, bijvoorbeeld bij de bomenaanplant, het nieuwe bos en de voorbereidingen voor het Masterplan Veluwe Ontvangstlocatie. Deze resultaten laten zien dat de ingezette koers werkt en dat de samenwerking met partners op veel punten goed uitpakt.

Tegelijkertijd zien we dat een aantal doelen vertraging heeft opgelopen. Dat geldt vooral voor de kwaliteit van de dienstverlening, enkele ruimtelijke projecten in Brummen en Eerbeek, en meerdere onderdelen binnen het sociaal domein. De oorzaken verschillen per onderdeel: soms gaat het om afhankelijkheid van externe partijen, soms om krapte in capaciteit of om complexere besluitvorming dan vooraf voorzien.  Zoals gebruikelijk hebben we per maatregel toegelicht wat er speelt en welke acties we nemen om bij te sturen. Waar mogelijk versnellen we processen of zoeken we extra samenwerking met partners.

In het sociaal domein is de basis gelegd voor een toekomstbestendig beleid. We hebben de beweging in gang gezet zoals gewenst met de kadernota visie op de sociale basis. Maar dit vraagt echt nog wel om het verder doorvoeren ervan. Dit betekent dat er veel werk verzet is én nog veel werk verzet moet worden. De implementatie van de hervormingsagenda Jeugd vraagt veel aandacht en capaciteit. Tegelijkertijd zijn er ook ambities rond minimabeleid, cultuur en Wmo. We zien dat verschillende plannen en uitvoeringsprogramma’s later gereed zijn dan gepland. We werken hard aan de realisatie van deze maatregelen omdat we weten dat ze belangrijk zijn voor een stevige basis voor inwoners en professionals. Tegelijkertijd zien we ook positieve beweging, zoals de uitvoering binnen sport, inburgering en onze inzet rond beschermd thuis. Deze mix van resultaten laat zien dat het domein volop in ontwikkeling is én dat structurele keuzes nodig blijven.

We blijven ons inzetten om de afgesproken doelen te halen en om realistisch te blijven over wat haalbaar is binnen tijd, middelen en samenwerking. Dat zal ook komende jaren een uitdaging blijven. Met deze jaarstukken willen we u een helder en eerlijk beeld geven van wat er in 2025 is gerealiseerd ten opzichte van wat we beoogden te bereiken. 

De totstandkoming van de jaarstukken vraagt jaarlijks een behoorlijke inspanning. De werklast neemt onder andere toe vanwege een strengere controle door de accountant en een jaarlijkse toename van het aantal specifieke uitkeringen. 

Dit jaar is het derde jaar dat het college verantwoording aflegt over de rechtmatigheid. We zien met vertrouwen uit naar een constructieve bespreking over de voorliggende jaarstukken. 

Het college van burgemeester en wethouders
Brummen, mei 2026