Programma 2 Fysieke leefomgeving

P. Inberg 

De lasten binnen dit focusgebied zijn € 750.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 51.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Klimaat en Duurzaamheid 
In het jaar 2025 lag de focus meer op plannen maken en beleidsvoering en minder op uitvoering en realisatie dan verwacht. Het structurele budget laat een voordeel zien van € 150.000 en aan projecten is € 48.000 minder besteed. De kosten van projecten worden gedekt uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid.
Door uitval van capaciteit is dit project verduurzamen bedrijfsvoering pas laat in het jaar van start gegaan. Hier resteert nog € 43.000.

Specifieke uitkeringen 
In totaal een voordeel van € 94.000 (zie ook onderdeel baten). In 2025 hebben we diverse specifieke uitkeringen ontvangen voor aanpak energiearmoede kwetsbare huishoudens, het nationale isolatie programma, capaciteit voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), natuur-inclusief isoleren en Drinkbare IJssel. 

Voor het project regionale Energie Strategie (RES) is Brummen penvoerder. De gemaakte kosten worden volledig gedekt uit een specifieke rijksuitkering (zie ook onderdeel baten). De werkelijke kosten pakken € 343.000 lager uit dan geraamd.

De baten binnen dit focusgebied zijn € 424.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Klimaat en Duurzaamheid

Specifieke uitkeringen 
In totaal een nadeel van € 87.000 (zie ook onderdeel lasten). In 2025 hebben we een uitkering ontvangen voor aanpak energiearmoede kwetsbare huishoudens, het nationale isolatie programma, capaciteit voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), natuurinclusief isoleren en Drinkbare IJssel. Ten opzichte van de lagere lasten een incidenteel voordeel vanwege afrekening van het warmtenet en natuurinclusief isoleren.

Voor het project regionale Energie Strategie (RES) is Brummen penvoerder. De gemaakte kosten worden volledig gedekt uit een specifieke rijksuitkering (zie ook onderdeel baten). De werkelijke baten pakken € 343.000 lager uit dan geraamd.

De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 55.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve Duurzaamheid
De incidentele projectkosten pakken lager uit, vandaar ook een lagere onttrekking uit deze reserve van € 48.000.

Bestemmingsreserve Ligt op Groen
De kosten voor het landschapscontract worden voor 25% gedekt uit deze reserve. In 2025 pakken de kosten lager uit, vandaar een lagere onttrekking van € 7.000.

S. van de Graaf

De lasten binnen dit focusgebied zijn € 482.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 72.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Het positieve resultaat op de overige kosten bedraagt € 307.000 en wordt veroorzaakt doordat het budget voor toekomstige investeringen nog niet hoeft te worden aangesproken. Qua plankosten zijn in 2025 kosten gemaakt voor  de Stationsomgeving, Coldenhovenseweg en Oranje Nassauplein.

Voor de ontwikkelkosten PAKhuis is € 200.000 beschikbaar gesteld vanuit de begroting en daarnaast hebben we subsidie ontvangen  vanuit de Regiodeal. Het gemeentelijk budget wordt voor 75% gedekt uit de reserve Ruimte voor Eerbeek een 25% uit de reserve Toerisme en Recreatie. In 2025 bedroegen de werkelijke ontwikkelkosten € 102.000. In 2026 wordt het restantbudget ingezet zoals uiteengezet in het raadsvoorstel van december 2025.

De baten binnen dit focusgebied zijn € 59.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Van de Provincie zijn bijdrages ontvangen voor ontwikkelkosten PAKhuis. Voor het jaar 2025 is 50% van de kosten gedeclareerd dit betekent € 51.000 aan extra baten. Verder een bijdrage ontvangen voor het project Steengoed Benutten.

De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 149.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve Ruimte voor Eerbeek
De incidentele projectkosten voor het PAKhuis pakken lager uit, vandaar ook een lagere onttrekking uit deze reserve van € 112.000.

Bestemmingsreserve Toerisme en Recreatie
De incidentele projectkosten voor het PAKhuis pakken lager uit, vandaar ook een lagere onttrekking uit deze reserve van € 37.000.

S. van de Graaf

De lasten binnen dit focusgebied zijn € 40.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 40.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

H. de Vroome
P. Inberg
S. van de Graaf

De lasten binnen dit focusgebied zijn € 2.436.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 108.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt voor het overgrote deel veroorzaakt door verschuiving van capaciteit op ander focusgebieden dan wel basistaken. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Voor de kosten opvang ontheemden ontvangen we een specifieke uitkering. De kosten waren in 2025 € 90.000 lager dan begroot.  Dit voordeel wordt verrekend met Rijksvergoeding en reserve ontheemden. Ook voor de doorstroomlocatie worden de kosten verrekend met de rijksvergoeding en reserve ontheemden. In 2025 hebben we € 43.000 aan meerkosten gehad.

Voor de bouwgrondcomplexen moet op basis van de nieuwste berekeningen van de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) de voorziening voor verliesgevende complexen verhoogd worden met € 673.000. Dit nadeel wordt veroorzaakt door het vaststellen van het gewijzigde plan voor het bouwgrondcomplex Elzenbos III (Raad 18 december 2025). Dit deelgebied is opnieuw doorberekend en gaat nu uit van een plan met het realiseren van 279 woningen. Daartegenover laten de complexen Burgersterrein en Graaf van Limburg Stirumplein een lager tekort zien. Het complex Kerstenterrein wordt per 31 december 2025 afgesloten. Het resultaat van dit complex komt uit op een verlies € 1.924.000. 

De baten binnen dit focusgebied zijn € 1.382.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

De rijksbijdrage voor opvang ontheemden pakt € 145.000 hoger uit dan geraamd.  Per saldo worden de lasten en baten verrekend met de reserve opvang ontheemden. Voor de doorstroomlocatie is in 2025 € 101.000 meer rijksbijdrage en huurinkomsten ontvangen. Ook deze middelen worden verrekend met de reserve opvang ontheemden.

De leges omgevingsvergunning bouwen laat een voordeel zien van € 44.000

Voor de actieve bouwgrondcomplexen worden minder ambtelijke kosten toegerekend dan geraamd. Samen met lagere overige kosten derden levert dit een nadeel op van afgerond € 120.000. Het complex Elzenbos II wordt per 31 december 2025 afgesloten. Het resultaat van dit complex komt uit op een winst van € 318.000. Het complex Kerstenterrein wordt afgesloten met een verlies (zie onderdeel lasten). Voor een deel kan dit verlies worden gedekt uit de vrijval van de voorziening negatieve bouwcomplexen. Bedrag van de vrijval is € 809.000.

De stortingen binnen dit focusgebied zijn € 575.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve Ligt op Groen
Per 31 december 2025 wordt bouwgrondcomplex Elzenbos II afgesloten. In de reserve Grondexploitatie staan Ligt op Groen gelden tijdelijk gereserveerd. Deze worden nu toegevoegd aan de reserve Ligt op Groen. Het bedrag is € 575.000. Zie ook onttrekkingen.

De onttrekkingen binnen dit focusgebied zijn € 247.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve Opvang bijzondere doelgroepen
Per saldo is het werkelijke resultaat voor opvang van bijzondere doelgroepen in 2025 uitgekomen op afgerond € 328.000 positief. Vandaar dat er minder onttrokken hoeft te worden uit de reserve toekomstige opvang Oekraïners. 

Bestemmingsreserve Grondexploitatie
Per 31 december  2025 wordt bouwgrondcomplex Elzenbos II afgesloten. In de reserve Grondexploitatie staan Ligt op Groen gelden tijdelijk gereserveerd. Deze worden nu onttrokken uit de reserve Grondexploitatie. Het bedrag is € 575.000. Zie ook toevoegingen.

S. van de Graaf
P. Inberg
Y. Cegerek

De lasten binnen deze basistaak zijn € 220.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 144.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door lagere kosten van externe inhuur en openstaande vacatures, met name bij de buitendienst. Voor deze vrijvallende loonkosten zijn aannemers ingehuurd bij wegen en openbaar groen. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Gemeentelijk vastgoed en gronden
Voor 2 Wvg locaties is een raadsbesluit om daar geen verdere onderhandelingen in te gaan ondernemen. Nu moet de boekwaarde worden afgeboekt ten laste van resultaat 2025. Het gaat hier om de Boele en de Lei (west) met een totale boekwaarde van afgerond € 149.000.

Ruimtelijk ordening
De kosten voor invoering van de Omgevingswet pakken in 2025 € 66.000 lager uit dan geraamd. De omgevingswet vraagt continu om aanpassingen. De belangrijkste twee zijn de omgevingsvisie en het omgevingsplan Kleine Kernen. Verder is minder externe capaciteit voor toetsing van particuliere plannen nodig geweest. Dit levert een voordeel op van € 30.000.

Openbare ruimte
De lasten voor riolering pakken in totaliteit € 36.000 lager uit dan geraamd. Een aantal projecten en onderzoeken zijn niet uitgevoerd in 2025 en de kosten van reparatie vallen voordeliger uit. Tegenover de voordelen vielen de kosten van de gemalen hoger uit dan geraamd. In het kader van 100% kostendekkendheid wordt afgerond € 213.000 meer toegevoegd aan de voorziening rioolheffing dan geraamd. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door lagere kosten, lagere toe te rekenen overhead en hogere inkomsten.

Bij de kosten van onderhoud  en reiniging wegen en onkruidbestrijding pakken de kosten samen  € 162.000 hoger uit dan geraamd. Voor het deel van onderhoud worden de meerkosten gedekt uit de vrijvallende loonkosten van de buitendienst. Het nadeel bij de post reiniging wegen en onkruidbestrijding is ontstaan door de berekende indexatie van de aannemers over de laatste 2 jaar.

Van het incidentele budget voor maatregelen verkeersveiligheid resteert nog € 221.000.  In 2026 wordt een vervolg gegeven voor onder andere verkeersstudie buitengebied, oplossen verkeerskundige oplossingen, verbeteren ontsluiting sportterrein, schoolzones en fietsvoorzieningen.

Er is meer werk uitbesteed in het groenonderhoud, wat leidt tot een nadeel van €52.000. Deze overschrijding dekken we uit de vrijvallende loonkosten van de buitendienst. Door uitstel van renovatie van project Noorderenk in Eerbeek is er een voordeel van €36.000. Het grootste overschot zit in de kosten van onderhoud bomen. Hier is een restant van € 243.000. Dit komt omdat de opdracht voor het planten van nieuwe bomen nog in de ontwerpfase is. Ook het vervangen van gekapte bomen is in ontwikkeling. Het boomonderhoud is na de zomer aanbesteed en in november in uitvoering gegaan en loopt door in 2026. Voor de bomenactie (“Iedere inwoner een boom”) is het incidentele budget in 2025 ingezet. Er resteert nog een bedrag van € 95.000. Door personeelswisseling in 2025 heeft de voorbereiding van zowel de boomaanplant als het snoeien vertraging opgelopen. De boomaanplant is doorgeschoven naar het voorjaar van 2026. Voor beide projecten is het noodzakelijk het resterende budget door te zetten naar 2026 om de afgesproken doelen uit het programma Groen te kunnen realiseren.  

Het project Groene opgave landschap laat in 2025 een voordeel zien aan kosten van € 252.000. Voor de gemeentelijke exploitatie is dit project budgettair neutraal omdat deze volledig door de Provincie wordt vergoed. Zie ook onderdeel baten.

Tractie buitendienst
Het totale resultaat van de post wordt verdeeld over de verschillende taakvelden, in verhouding waar de tractie op wordt ingezet in de openbare ruimte (groen, wegen, etc.). Op deze post zelf pakken de structurele kosten € 23.000 lager uit dan geraamd, met name veroorzaakt door lagere onderhoudskosten. Aan incidentele aanschaffingen hebben we een nadeel van € 46.000. Dit als gevolg van noodzakelijke vervangingen en verbeteringen in het wagenpark en materieel. Er is een tweedehands auto aangeschaft voor de BOA’s, er zijn auto's ingeruild en overbodige schaftwagens verkocht. De aanschaf van kluizen voor het brandveilig opbergen en opladen van lithium-ion accu’s van handgereedschappen en het voorzien van auto's van een nieuw volg en traceer systeem volgde uit opvolging van de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E).

Circulariteit en afval
Vanaf 2025 is een wijziging doorgevoerd in de facturering door Circulus. De ontvangen heffingen bij de milieustraten worden niet meer gesaldeerd, maar apart gefactureerd en als baten verantwoord. Door deze wijziging is er een nadeel ontstaan aan lasten van € 57.000, maar dit nadeel wordt ruimschoots gecompenseerd aan baten.  In het kader van 100% kostendekkendheid worden alle lasten en baten betrokken in de berekening richting de voorziening afvalstoffenheffing. Uit de berekening komt naar voren dat we over 2025, dankzij meevallende opbrengsten het positieve resultaat van € 301.000 kunnen toevoegen aan de voorziening afvalstoffenheffing.

De baten binnen deze basistaak zijn € 358.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Gemeentelijk vastgoed en gronden
De opbrengst verkoop gronden valt tegen in 2025. Hier is een nadeel van € 46.000 ten opzichte van de raming.

Ruimtelijke ordening
In 2025 is € 160.000 aan Ligt op Groen gelden ontvangen van een aantal grote nieuwbouwprojecten. Dit is  € 25.000 hoger dan geraamd bij de 2e bestuursrapportage. De bijdrages worden toegevoegd aan de bestemmingsreserve Ligt op Groen (zie ook onderdeel stortingen). 

Openbare ruimte
De opbrengst rioolheffing valt € 102.000 hoger uit dan geraamd. De werkelijke baten worden betrokken in de berekening in het kader van 100% kostendekkendheid (zie ook onderdeel lasten).

De opbrengst van de nutsbedrijven voor de degeneratiekosten en leges laten een voordeel zien van € 59.000.  Verder hebben we op basis van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik een vergoeding van ruim € 100.000 ontvangen over de jaren 2023 en 2024. Deze extra bijdrage wordt betrokken in de berekening in het kader van 100% kostendekkendheid afvalstoffen- en rioolheffing.

Voor werknemers die in dienst zijn op basis van de participatiewet is een loonkostensubsidie ontvangen van ruim € 52.000. Deze wordt betrokken bij de loonkostenanalyse in paragraaf bedrijfsvoering.

Voor het project Groene opgave landschap zijn minder kosten gemaakt ter grootte van € 252.000, dus ook minder subsidie hier aan toe te rekenen. Het project wordt volledig gesubsidieerd (zie ook onderdeel lasten).

De inkomsten vanuit begraven waren in 2025 € 50.000 hoger dan geraamd. Er zijn in totaal 55 begravingen, 12 asbus-bijzettingen en 4 as verstrooiingen geweest. Ook hebben rechthebbenden aflopende grafrechten met 10 jaar verlengd.   Dat zijn iets meer handelingen en daarmee inkomsten dan de afgelopen jaren gemiddeld hebben plaats gevonden. 

Circulariteit en afval
Vanuit het afvalfonds is ruim € 218.000 meer ontvangen dan geraamd. Dit komt grotendeels uit nabetalingen uit oude jaren ter grootte van € 177.000.  Aan afvalstoffenheffing is € 335.000 meer ontvangen dan geraamd. Dit wordt voor € 225.000 veroorzaakt door geinde heffingen bij de milieustraten. Alle ontvangen bedragen worden betrokken in de berekening in het kader van 100% kostendekkendheid. Uit deze berekening komt naar voren dat er over 2025 geen onttrekking uit de voorziening hoeft plaats te vinden zoals was begroot voor een bedrag van € 336.000.

De stortingen binnen deze basistaak zijn € 25.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaak toe.

Bestemmingsreserve Ligt op Groen
Vanuit een aantal grote nieuwbouwprojecten wordt de werkelijke opbrengst van € 160.000 gestort in deze reserve (zie ook onderdeel baten). Dit is € 25.000 hoger dan geraamd bij de 2e bestuursrapportage 2025.

De onttrekkingen binnen deze basistaak zijn € 19.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Bestemmingsreserve  Opvang bijzondere doelgroepen
Per saldo onttrekken we afgerond € 16.000 meer uit deze reserve dan geraamd in verband met kosten van de Flexwoningen. 

Bestemmingsreserve Toerisme en Recreatie
Op het gebied van toerisme en recreatie zijn er afgerond € 3.000 meer kosten gemaakt dan geraamd. Dit betekent dat de bestemmingsreserve meer wordt aangesproken.