Toelichting op de Balans

Hieronder worden de investeringskredieten nader toegelicht.

Voor alle hiervoor in de tabel genoemde investeringen geldt dat ze nog niet kunnen worden afgesloten in 2024.

Hieronder worden de investeringskredieten nader toegelicht. 

Groente/fruit box bij hoogbouw 2022
Dit krediet beschikbaar houden gedurende de looptijd van het beleidsplan tot 31 december 2025. Door tegenvallende belangstelling is er nog budget over. De bewoners van appartementencomplexen worden opnieuw benaderd.

Vervanging ondergrondse containers 2023
Dit project is gereed.

Vervanging ondergrondse containers 2024
Het restant is nog nodig voor afronding van het project.

Hieronder worden de investeringskredieten nader toegelicht.

In de tabel hiervoor staan investeringen opgenomen vanuit het raadsbesluit genomen op 17 maart 2022 voor het realiseren van een overkapping op de parkeerplaats van het gemeentehuis en het aanbrengen van zonnepanelen op de daken van de brandweerkazerne, wagenloods en werkplaats. Verder staan in deze tabel ook  de investeringen opgenomen vanuit het raadsbesluit genomen op 23 maart 2023 om het gemeentehuis, koetshuis, brandweerkazernes, wagenloods, werkplaats, Kollergang, Rhienderoord en Servicepunt voor gemiddeld 94% energieneutraal te maken.

Bij de brandweerkazernes Brummen en Eerbeek vinden aanpassingen plaats op basis van het pakket van eisen van de Veiligheidsregio.

Verbouwing de Sterrenbeek 2023
Hier wachten we op de verantwoording van de school.

Uitbreiding de Enk 2024
Er wordt onderzocht wat nodig en mogelijk is binnen de middelen.

Flexwoningen, aankoop en bouwrijpmaken 2022
50% van de woningen is verkocht in 2024. In 2025 wordt de rest verkocht.

Hieronder worden de investeringskredieten nader toegelicht. 

Aanschaf 3 elektrische Nissan Kippers 2020
In 2025 worden deze auto's aangeschaft. De aanbesteding is gestart.

Aanschaf 2 elektrische kippers 2023
In 2025 worden deze auto's aangeschaft. De aanbesteding is gestart.

Hieronder worden de investeringskredieten nader toegelicht. 

Gemeentehuis, solarparking zonnepanelen 2022.
Dit deelkrediet kan worden afgesloten.

Vervangingsinvestering I&A 2021 Wi-Fi netwerkswitches
Project kan worden afgesloten in 2024.

Vervangingsinvestering I&A 2024
Het project loopt door in 2025.

Hieronder worden het investeringskrediet nader toegelicht. 

Brandweerkazerne Eerbeek, hekwerken
Project loopt door in 2025.

Hieronder worden de investeringskredieten nader toegelicht. 

Aanpassing infrastructuur de Lans 2021
Dit project is binnen de raming gereed.

Vervanging/rehabilitatie wegen 2022
Uit de visie infrastructuur blijkt welke wegvakken in de gemeente Brummen voor reconstructie in aanmerking komen en op welk moment deze moeten worden uitgevoerd.

Herinrichting de Wasacker 2022
Project loopt door in 2025.

Flexwoningen, kosten woonrijpmaken 2022
Project wordt in 2025 afgerond.

Vervanging/rehabilitatie wegen 2023
Uit de visie infrastructuur blijkt welke wegvakken in de gemeente Brummen voor reconstructie in aanmerking komen en op welk moment deze moeten worden uitgevoerd.

Vervanging masten 2020
In 2024 is er een aannemer gecontracteerd, uitvoering in 2025.

Vervanging armaturen 2020
In 2024 is er een aannemer gecontracteerd, uitvoering in 2025.

Vervanging armaturen in led 
Project loopt door in 2025.

Brandweerkazerne Eerbeek, betonnen wasplaats 2023
Deze is gerealiseerd.

Dit betreft de uitstaande leningen aan:

Alliander 
Hier wordt niet op afgelost. Jaarlijks wordt een rentevergoeding van 10% ontvangen. 
De lening met Alliander loopt tot 1 December 2029, Alliander zal de lening dan in één keer aflossen.

Lening aan IJsselwind BV 
In 2018 is een lening verstrekt voor de plannen tot realisatie van windenergie in het gebied De Mars/Twentekanaal. De gemeenteraad heeft op 26 oktober 2017 besloten aan IJsselwind BV een lening te verstrekken. Het rentepercentage is vastgesteld op 1,6%. De looptijd van de lening is gemaximeerd op 20 jaar. Vervroegde aflossing is boetevrij toegestaan.

Lening EBEM
Dit betreft een overbruggingslening ter hoogte van € 10.087 aan Brummen Energie (EBEM BV) voor de ontwikkeling van een zonnepark in Brummen. Tot deze lening is besloten door de raad op 19 september 2019 en is verstrekt in 2020.

SVN lening; startersfonds (nr. 3581)
De gemeente Brummen neemt vanaf 2007 deel in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Dit is een z.g. Revolving Fund. De gestorte gelden blijven eigendom van de gemeente. De gelden worden door het SVN beheerd op een gemeenterekening, waarover rente wordt vergoed. Als aanvulling verdubbelt het SVN het door de gemeente gestorte bedrag. Dit bedrag wordt beheerd op een zogenoemde bouwfondsrekening.
De gemeente kan zowel uit de gemeenterekening als de bouwfondsrekening stimuleringsleningen (startersleningen) verstrekken aan derden. Ultimo 2024 zijn leningen verstrekt tot een bedrag van € 692.428 waarin de gemeente voor 25%/50% bijdraagt. Hiervan staat ultimo 2024 nog open € 235.471 (aandeel Gemeente Brummen: € 108.685). Vanaf 2016 zijn geen nieuwe leningen meer verstrekt. In 2024  is per saldo € 22.180 gemuteerd als resultaat voor het jaar 2024.

SVN lening; duurzaamheidsleningen (nr. 3582)
Vanaf 2017 nemen wij deel in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Dit is een Revolving Fund wat inhoudt dat leningen terugbetaald worden waardoor er weer nieuwe leningen verstrekt kunnen worden. In 2017 is € 1.000.000 gestort. Dit betreft duurzaamheidsleningen voor verduurzamende maatregelen aan woningen in te stellen voor particuliere woningeigenaren en Vereniging van Eigenaren. Op 25 juni 2020 is deelname aan duurzaamheidsleningen stopgezet door de raad.
Ultimo 2024 zijn leningen verstrekt tot een bedrag van € 1.263.621 waarin de gemeente voor 100% bijdraagt. Hiervan staat ultimo 2024 nog open € 396.905. In 2024  is per saldo € 18.503 gemuteerd als resultaat voor het jaar 2024.

SVN lening; stimuleringsleningen (nr. 3583) 
Vanaf 2017 nemen wij deel in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Dit is een Revolving Fund wat inhoudt dat leningen terugbetaald worden waardoor er weer nieuwe leningen verstrekt kunnen worden. In 2017 is € 500.000 gestort. Dit betreft stimuleringsleningen voor verduurzamende maatregelen aan woningen in te stellen voor particuliere woningeigenaren en Vereniging van Eigenaren, schoolbesturen, energie coöperaties en non-profitorganisaties. Ultimo 2024 zijn leningen verstrekt tot een bedrag van € 234.500 waarin de gemeente voor 100% bijdraagt. Hiervan staat ultimo 2024 nog open € 188.442. In 2024 is per saldo € 13.049 gemuteerd als resultaat voor het jaar 2024.

SVN lening; blijversleningen (nr. 3585)
Vanaf 2020 nemen wij voor deze lening deel in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Dit is een Revolving Fund wat inhoudt dat leningen terugbetaald worden waardoor er weer nieuwe leningen verstrekt kunnen worden. In 2020 is € 1.000.000 gestort. Dit betreft leningen die ingesteld zijn door de raad op 25 juni 2020 voor toekomst bestendig wonen. Ultimo 2024 zijn leningen verstrekt tot een bedrag van € 1.956.425 waarin de gemeente voor 50% bijdraagt. Hiervan staat ultimo 2024 nog open € 1.655.620 (aandeel Gemeente Brummen: € 827.810) . In 2024 is per saldo € 11.694 gemuteerd als resultaat voor het jaar 2024.

De waardering van de in exploitatie genomen gronden is gebaseerd op de inzichten van de Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) 2024  en de daarbij behorende inschatting van uitgangspunten, parameters en risico’s. Uiteraard betreft dit een inschatting die omgeven is door onzekerheden, die periodiek, maar minimaal jaarlijks, wordt herzien en waarbij de waardering in het komende jaar zowel positief als negatief kan uitvallen. Het college is van mening dat op basis van de huidige informatie en inzichten de beste schatting is gemaakt voor de waardering van de in exploitatie genomen gronden.

Hieronder worden de complexen nader toegelicht:

Elzenbos II
Voor dit complex is in 2024 een tussentijdse winstneming gedaan van afgerond € 32.000

Elzenbos III en Kerstenterrein
Er zijn verkenningen bezig om deze locatie te herontwikkelen.

Industrieterrein de Hazenberg
De laatste kavel is verkocht in 2024. Het complex is per 31 december 2024 afgesloten.

Burgersterrein 
Op 19 december 2024 heeft de gemeenteraad het gewijzigde plan voor het Burgersterrein (besluitnummer D447432 ) vastgesteld. 

Krullevaar
Project is gereed en wordt per 31 december 2024 afgesloten.

Graaf van Limburg Stirumplein
In september 2023 heeft de gemeenteraad het gewijzigde plan Graaf van Limburg Stirumplein vastgesteld (besluitnummer D405459). Het plan gaat uit van 59 appartementen. 

Voorziening risico's bouwgrondexploitatie
Volgens de richtlijnen van het BBV moet een voorziening getroffen worden voor grondexploitaties die een voorgecalculeerd tekort laten zien. Uit de nieuwste berekeningen van de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) blijkt dat het saldo van alle verliesgevende grondexploitaties is afgenomen. Per 31-12-2024 moet er € 9.533.703 in de voorziening aanwezig zijn. Een toename van € 2.583.105, welke wordt veroorzaakt door:
Vaststelling van het gewijzigde plan Burgersterrein op 19 december 2024 door de raad leidt tot een groter tekort op dit complex. Naast dit nadeel leidt indexatie van de grondopbrengsten en grondkosten en de rekenrente tot een voordelig resultaat.

Hieronder een nadere toelichting

Algemene reserves
Algemene reserve
Aan deze reserve is het rekening resultaat 2023 toegevoegd. 

Behoedzaamheidsreserve
Vanuit het bestemmingsresultaat jaarstukken 2023 is deze reserve aangevuld met € 2 miljoen. Daarnaast is het saldo vanuit het jaar 2023 overgeheveld van bestemmingsreserves naar de algemene reserves. Deze overheveling is op basis van de vastgestelde nota Reserves en Voorzieningen 2024 (D436.715) in de raadsvergadering van 19 september 2024.

Bestemmingsreserves
Toerisme en Recreatie
In 2024 is 25% van de werkelijke opbrengst toeristenbelasting aan deze reserve toegevoegd. 
Deze reserve is ingezet voor de volgende projecten:

Specificatie (bedragen * € 1,-)  

Corona
Geen mutaties.

Behoedzaamheidsreserve
Het saldo vanuit het jaar 2023 is overgeheveld van bestemmingsreserves naar de algemene reserves. Deze overheveling is op basis van de vastgestelde nota Reserves en Voorzieningen 2024 (D436715) in de raadsvergadering van 19 september 2024.

Grondexploitatie
Vanuit het bestemmingsresultaat jaarstukken 2023 is een bedrag van per saldo € 130.259 toegevoegd. Daarnaast is € 186.272 onttrokken ten gunste van de bestemmingsreserve Ligt op Groen.

Centrum Brummen
Geen mutaties.

Ruimte voor Eerbeek
Vanuit het bestemmingsresultaat jaarstukken 2023 is een bedrag van € 282.000 toegevoegd en onttrokken. Dit laatste ter dekking van de tekorten op de bouwgrondcomplexen in Eerbeek.

 Ligt op Groen
Deze reserve is ingezet voor de volgende projecten:

Specificatie (bedragen * € 1,-)

Kosten opvang ontheemden
Van het rijk is een bedrag van € 2.439.011 ontvangen. De gerealiseerde kosten aan normbedragen en transitiekosten bedragen in totaal € 1.108.914. Het resultaat verkoop van de Flexwoningen laat een nadeel zien van € 306.864, deze zijn verrekend met deze reserve. Voor de Doorstroomlocatie aan de Michaelshoeve is in 2025 een SiSa regeling in het leven geroepen, in 2024 is er voor € 347.337 meer kosten gemaakt dan dat er vergoed wordt, dit bedrag wordt uit de reserve onttrokken.  Per saldo kan er een bedrag van € 747.731 worden toegevoegd.

Hervormingsagenda Jeugdzorg
Geen mutatie in 2024.

Duurzaamheid
Deze reserve is ingezet voor de incidentele projecten met een bedrag  van € 25.745 volgens de vastgestelde begroting. Daarnaast is € 75.000 toegevoegd volgens de vastgestelde begroting. 

Hieronder een nadere toelichting

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen, risico's
Pensioenaanspraken wethouders
Deze voorziening is getroffen om aan de pensioenverplichtingen te kunnen voldoen voor de pensioengerechtigden die op 31-12-2009 nog niet de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. De onttrekking wegens uitkeringen bedroeg in 2024  € 121.488. De voorziening moet verhoogd worden met een bedrag van € 317.824 om te kunnen voldoen aan de toekomstige verplichtingen. 
Voor de wethouders, die na 2009 zijn aangetreden, zijn de pensioenverplichtingen ondergebracht bij een pensioenverzekeraar. Voor de pensioengerechtigden die op 31-12-2009 al 65 jaar of ouder waren wordt jaarlijks de last in de exploitatie verantwoord.

De voorziening pensioenaanspraken wethouders is gebaseerd op:
- sterftetabel GBM/GBV 2010-2015
- rente 2,325%
- indexatie van de pensioenen per 1 januari 2025

Voorziening wachtgeld bestuurders
Deze voorziening is nodig om aan de verplichtingen te kunnen voldoen als gevolg van onder meer de bestuurswisselingen. De onttrekking wegens uitkeringen bedroeg in 2024 € 282.655. De voorziening moet verhoogd worden met een bedrag van € 263.622 om te kunnen voldoen aan de toekomstige verplichtingen. Deze extra verhoging is mede het gevolg van een instroom van 1 oud bestuurder.

Voorziening WW uitkeringen werknemers
Deze voorziening is nodig om aan de verplichtingen te kunnen voldoen als gevolg van opgebouwde WW-rechten van ex-werknemers. Als overheidswerkgever zijn wij voor het ambtelijk personeel eigen risicodrager in het kader van de Werkloosheidswet. Het UWV bepaalt de duur en hoogte van de WW-uitkering en betaalt die uit. De kosten komen vervolgens voor rekening van de werkgever. Voor toekomstige verplichtingen moet een bedrag van € 42.515 worden gestort.

Kosten afloop complex Elzenbos 
Betreft geschatte kosten bouwrijp maken ten behoeve van het afgesloten deel grondexploitatie Elzenbos (Alant en Akkergeelster). In 2024 is aan de Akkergeelster voor € 4.125 aan kosten gemaakt. De werkzaamheden zijn volledig afgerond, dat betekent dat het restant van € 42.030 kan vrijvallen ten gunste van het resultaat.

Voorziening spaarverlof
Vanaf 2022 is in de nieuwe cao opgenomen dat medewerkers het bovenwettelijke verlof mogen sparen voor later. Het verlofsparen is bedoeld om medewerkers in alle levens- en carrière-fasen in staat te stellen om de werktijd af te stemmen op de eigen behoeften. Volgen de voorschriften (BBV) moet er een voorziening worden getroffen voor het aantal uren dat is aangevraagd. De totale kosten bedragen € 69.079 in 2024.

Onderhoudsegalisatievoorzieningen 
Onderhoud gemeentelijk onroerend goed
Deze voorziening wordt jaarlijks gevoed ten laste van de exploitatie. De werkelijke kosten aan groot onderhoud bedroegen in 2024 € 466.000. Geraamd € 484.000.
Hierna een toelichting op grote financiële afwijkingen ten opzichte van de planning:
€ 38.000 nadeel Rhienderoord, terugontvangen btw over afgelopen jaren,
€ 35.000 voordeel, MFC's waaronder Troelstralaan doorschuiven werkzaamheden.

Voorziening voedselbos
Het project zit nog in de ontwikkelingsfase.  De aanloopkosten worden uit deze voorziening gedekt.

Onderhoud wegen
In 2020 is het wegenbeheerplan vastgesteld door het college. 

Specificatie (bedragen * € 1,-)  

De dotatie bedroeg € 868.000. 

Onderhoud lantaarnpalen 
Deze voorziening is vervallen.

Voorzieningen waarvoor een heffing wordt geheven
Rioolheffing (art 44 lid2)
In 2024 wordt een bedrag van € 49.362 toegevoegd aan deze voorziening. Dit is  ruim € 9.000 hoger dan begroot en komt vooral door de lagere kosten. Daarnaast is er sprake van een lagere toerekening aan overhead. Tegenover deze meevallende kosten pakt de opbrengst rioolheffing fors lager uit dan begroot.

Rioolrenovaties
De toevoeging aan deze voorziening is in 2024 op € 500.000 gesteld als gevolg van het vastgesteld waterplan. De werkelijke kosten 2024 hebben geleid tot een onttrekking aan de voorziening ad € 10.000. 
Projecten voor rioolvervanging/renovatie riolering zijn gekoppeld aan andere disciplines (herinrichting wegen, waterplan e.d.) Bij deze projecten is vertraging ontstaan of is nog niet duidelijk hoe toekomstige situatie riolering wordt.

Afvalstoffenheffing
In totaliteit zijn de werkelijke lasten van het ophalen en verwerken van het afval in lijn met begroting.  We zien wel lagere toegerekende kosten van overhead op dit taakveld. De totaalopbrengst afvalstoffenheffing en opbrengst vanuit het afvalfonds zijn  ruim € 208.000 hoger dan geraamd. Uiteindelijk wordt een bedrag van afgerond € 8.500 toegevoegd aan de voorziening

In 2024 is er € 10.165.997 afgelost terwijl de limiet € 12.938.400 (20% van het begrotingstotaal: € 64.692.000) was. Hiermee is de rente risiconorm niet overschreden. De totale rentelasten over het jaar 2024 bedragen afgerond € 446.000.

Hieronder worden de overlopende passiva vooruitontvangen voorschotbedragen overheidslichamen toegelicht.

Rijk

Onderwijs Achterstandenbeleid (OAB)
Dit betreft het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid /Voor- en vroegschoolse Educatie.

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Deze regeling loopt van 1 juli 2022 t/m 31 december 2027. 

Woning onder hoogspanning
Binnen onze gemeentegrens moet er een woning worden afgebroken omdat deze onder een hoogspanningslijn ligt. De kosten van sloop en herbouw nieuwe woning worden volledig vergoed door het Rijk.

Aanpak energiearmoede en isolatie
Betreft een specifieke uitkering ter ondersteuning van kwetsbare huishoudens in huur- en koopwoningen. Zij kunnen ondersteund worden bij het nemen van maatregelen om op korte termijn de energierekening te verlagen. 

Preventieakkoord
De uitkering is bestemd voor het terugdringen van roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht. 

Huisvesting aandachtsgroepen
Middels deze subsidie wordt beoogd om gemeenten te stimuleren om extra woonruimte voor aandachtsgroepen te realiseren, door een bijdrage te leveren aan het financiële tekort. In 2025 is het resterende bedrag terugbetaald.

Onderwijsroute
De Onderwijsroute is bedoeld voor inburgeraars met een hoge leerbaarheid, die gemotiveerd zijn een opleiding in het Nederlandse onderwijs te volgen. De extra middelen zijn ook bedoeld voor voorzieningen die, totdat het aanbod is gerealiseerd, worden getroffen vanwege de vertraging die als gevolg van het ontbreken van aanbod van de onderwijsroute is ontstaan. 

GALA
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026. 

Nationaal Isolatieprogramma
Deze specifieke uitkering is voor het verduurzamen van slecht geïsoleerde woningen.

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)
Het doel van deze meerjarige regeling is om de capaciteit bij decentrale overheden te vergroten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid

Opvang ontheemden
Deze specifieke uitkering is voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne.

Inburgering
Betreft een specifieke uitkering voor de bekostiging van inburgeringsvoorzieningen. 

Lokale bibliotheekvoorzieningen
Betreft een specifieke uitkering voor het verbeteren of doorontwikkelen van bestaande bibliotheekvoorzieningen.

Versterking cliëntondersteuning
Betreft een specifieke uitkering om aan de slag te gaan met de lokale versterking van cliëntondersteuning.

Overige Nederlandse overheidslichamen

Landschapscontract
Dit project loopt voor de periode van 2023 t/m 2027.

Natuurinclusieve landbouw
Samen met  de Vereniging Natuur en Milieufederatie Gelderland is een projectovereenkomst afgesloten. Doelstelling: Stimuleren van de realisatie van natuurinclusieve landbouw in het gebied met aandacht voor klimaat, waterkwaliteit, gezonde bodem en lagere stikstofuitstoot.

Winterfonds
In overleg met de Provincie blijft deze subsidie beschikbaar voor het verduurzamen van locaties gericht op maatschappelijke ontmoeting en sociale verbinding (bijv. dorps- en buurthuizen)

IZA-Spuk
Deze middelen zijn bedoeld om uitvoering te geven aan het regioplan en de bijbehorende werkagenda, Apeldoorn is hiervoor de mandaatgemeente en ontvangt de uitkering.

Soortenmanagementplan
De subsidie is bestemd voor voorbereiding van soortenmanagementplan.