Programma 3 Sociale leefomgeving

G.I. Timmer
Y.  Çegerek

De lasten binnen dit focusgebied zijn € 1.396.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 180.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt onder andere veroorzaakt door openstaande vacatures. Daar waar noodzakelijk, is capaciteit ingehuurd. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Jeugdzorg
In 2024 is er sprake van een overschrijding in de kosten voor de jeugdzorg van € 1.474.000 Voor de overschrijding zijn diverse oorzaken te benoemen.

Complexe gezinssystemen
In 2023 is de gemeenteraad geïnformeerd over gezinnen met complexe problematiek in Brummen. Deze gezinnen hebben intensieve en zeer dure zorg nodig. We zien in Brummen een toename van het aantal gezinnen met complexe problemen. Dit betekent een enorme druk op de beschikbare middelen van een kleine gemeente als Brummen. Deze 27 gezinnen gebruiken op dit moment 46% van het beschikbare budget voor jeugdzorg.

Duurdere kleinschalige duurzame opvanglocaties
Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd is er de opdracht om te komen tot kleinschalige duurzame opvanglocaties voor de jeugd ter vervanging van de bestaande grote jeugdzorg instellingen. Dit is voor onze jeugdigen een goede ontwikkeling waaraan de gemeente Brummen graag bijdraagt. Echter, de kosten voor deze vormen van opvang zijn in 2024 aanzienlijk gestegen. Er is sprake van een gemiddelde stijging van tussen de 30 en 40% van deze kosten. Dit heeft als effect dat de onderdelen Jeugdhulp begeleiding en behandeling overschrijdingen vertonen van € 465.000 en € 290.000.  

Verschuiving van de inzet enkelvoudige zorg naar complexe zorg
We constateren een verschuiving van eenvoudige basisarrangementen naar complexere zorgarrangementen, wat de toenemende complexiteit van de hulpvragen benadrukt. Dit betekent dat zorgaanbieders intensievere zorg aan jeugdigen moeten bieden, waardoor ook de kosten per traject hoger zijn dan in het verleden. Het effect hiervan is zichtbaar in de kosten Jeugdzorg maatwerk, waar een overschrijding van € 559.000 aanwezig is. Eveneens is er een trend zichtbaar naar Jeugdhulp gezinsgericht en verblijf zwaar, waar overschrijdingen van € 224.000 en € 129.000 zichtbaar zijn, daar waar gesloten plaatsing en inzet Praktijkondersteuners voordelen van € 107.000 en € 43.000 vertonen. Daarnaast zijn er hogere uitgaven voor inzet van crisisverblijf LTA en pleegzorg wat resulteert in overschrijdingen van € 94.000 en € 86.000. Verder is er vaker een beroep gedaan op jeugdbescherming en reclassering wat resulteert in een nadeel van € 56.000.  We kunnen deze kosten niet beïnvloeden omdat externe verwijzers deze zorg indiceren.

VNG Hervormingsagenda Jeugd 
In 2022 is de hervormingsagenda jeugd vastgesteld. De implementatie hiervan is verspreid over meerdere jaren. Het ene jaar zal de implementatie meer kosten hebben dan het andere jaar. Door de niet besteedde bedragen steeds toe te voegen aan de reserve zijn de noodzakelijke middelen gedurende de hele implementatiefase steeds voorhanden. In 2024 is € 288.000 op de uitvoering van de VNG Hervormingsagenda Jeugd niet besteed. Dit bedrag zal in een latere fase van de implementatie alsnog worden uitgegeven. 

Toename van de instroom van jeugdigen in de jeugdzorg
Tot slot blijft de instroom binnen de jeugdzorg zowel landelijk als lokaal toenemen. In 2024 had maar liefst 1 op de 8 jeugdigen in Brummen behoefte aan jeugdhulp. Deze toename legt blijvende druk op het zorgsysteem en benadrukt de noodzaak om adequaat in te spelen op de stijgende vraag en de daarmee gepaarde kosten.

Adviesrapport Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugdzorg
Er is een advies van de Deskundigencommissie van Ark aan het Rijk om de ontstane tekorten binnen gemeenten over 2023 en 2024 te gaan compenseren . Het advies bestaat onder andere uit: Compensatie van 50% van het tekort voor 2023 en 2024 (€ 729.000 voor Brummen). Aanpassen van meerjarig financieel kader door vanaf 2025 uit te gaan van uitgaven 2024. Volledig wegnemen van de extra bezuinigingen per 2026. Indexatie van de budgetten op volume- en prijsontwikkeling volgens het advies Van Ark voor de Aanpassing van de indexatie: 4,7% structureel + OVA/PPC. 

Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
De totale uitgaven voor dit werkgebied zijn € 50.000 hoger dan geraamd.

De uitgaven voor maatwerkvoorzieningen binnen de WMO laten een stijging in de kosten zien, veroorzaakt door extra zorg- en ondersteuningsvraag mede als gevolg van de toenemende vergrijzing binnen de gemeente Brummen. Dit resulteert in een negatief resultaat van € 83.000. Er heeft in 2024 een verrekening plaatsgevonden van enkele achterstallige facturen van twee leveranciers WMO hulpmiddelen over de jaren 2019 tot en met 2023 ter grootte van het negatieve resultaat. 
De uitgaven voor WMO begeleiding zijn gestegen doordat er meer vraag is naar Wmo begeleiding en er zwaardere zorg en ondersteuning nodig is. Dit resulteert in een negatief resultaat van € 55.000.
De kosten voor huishoudelijke hulp laten een lichte stijging zien van € 30.000 dit wordt met name veroorzaakt door personeelstekorten bij huishoudelijke hulp aanbieders, waardoor er duurdere particuliere huishoudelijke hulp moest worden ingezet.
De uitgaven voor Beschermd Wonen laten een voordeel zien van € 129.000 ten opzichte van de begroting. Dit is gedeeltelijk veroorzaakt omdat abusievelijk baten zijn geboekt op een kostenpost. Daarnaast zijn er niet meer kosten gemaakt dan noodzakelijk was, waardoor er € 89.000 minder is uitgegeven. 

Werk en inkomen
De totale uitgaven voor dit werkgebied zijn € 16.000 hoger dan geraamd.

De uitgaven in het kader van de Participatiewet zijn € 419.000 hoger dan geraamd. Er zijn een groter aantal nieuwkomers in de gemeente komen wonen in 2024. De nieuwkomers zijn in eerste instantie aangewezen op een uitkering van de Participatiewet. Tegenover deze extra kosten voor de uitvoering van de Participatiewet staan extra inkomsten van het Rijk voor de uitvoering. De extra inkomsten van het Rijk dekken niet de meerkosten in 2024. Dit komt door de systematiek die het Rijk hanteert bij het bepalen van het bedrag wat gemeenten ontvangen. De aantallen inwoners met een uitkering in de gemeente Brummen tellen pas na twee jaar mee in de financiering. Brummen zal vanaf 2026 een hogere Rijksbijdrage gaan ontvangen op basis van het gerealiseerde resultaat en het aantal inwoners met een Participatiewet uitkering op 31.12.2024.

Bij inburgering is een positief resultaat zichtbaar van € 67.000, dit is te verklaren doordat de groep inwoners die onder de oude wetgeving Inburgering valt kleiner is geworden. Daarnaast zijn verplichtingen aangegaan in 2024 voor de uitvoering van de nieuwe wet inburgering welke doorlopen tot en met Q1 2025.
De uitvoering Bijzondere Bijstand laat een nadeel zien van € 34.000 zien ten opzichte van de raming. Meer inwoners hebben als gevolg van de hoge kosten van boodschappen en de nog steeds hoge energielasten een beroep gedaan op bijzondere bijstand. 

De uitvoering van het minimabeleid geeft een overschot van € 364.000. In de begroting 2024 is er abusievelijk budget opgenomen voor de minimaregelingen Diftar en Rioolheffing terwijl deze regelingen ingaande 01.01.2024 niet meer bestaan. Er is een kwijtscheldingsregeling ingevoerd.  Hierdoor is er budget overgebleven. Een andere reden voor lagere uitgaven is dat de doelstelling van de toename van het gebruik van de minimaregelingen door vertrekkende medewerkers en openstaande vacatures niet overeenkomstig de ambitie is gerealiseerd in 2024.  Een communicatieplan met een plan van aanpak voor het realiseren van een groter bereik is inmiddels in ontwikkeling.

De kosten voor WerkFit zijn gestegen doordat er een nieuwe landelijke CAO voor de Wet sociale werkvoorziening is afgesloten. In  deze nieuwe CAO  zijn hogere lonen voor Wsw-medewerkers bepaald vanwege de inflatie en hogere kosten voor het levensonderhoud. Hierdoor is een negatief resultaat zichtbaar van € 129.000.
Het gebouw van WerkFit is verduurzaamd, tijdens de werkzaamheden van de verduurzaming kwamen verouderde materialen aan het licht en zijn er extra onderhoudswerkzaamheden voor de veiligheid van het pand uitgevoerd, dit heeft geleid tot een overschrijding € 27.000.

Er is minder vaak een beroep gedaan op beschikbare inkomensvoorzieningen onder andere de inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, bijstandsbesluit zelfstandigen waardoor er een voordeel is van € 162.000.

Er zijn enkele specifieke uitkeringen ontvangen, de lasten en baten zijn exploitatie neutraal voor de gemeente.
Versterking Clientondersteuning  (H21) vertoont een positief resultaat van € 31.000 deze middelen zijn tot en met juni 2026 besteedbaar voor de beoogde versterking.
Inburgeringsvoorzieningen (G10) uitgegeven € 460.000. In 2024 € 29.000 meer besteed dan begroot, echter gelijk aan de ontvangen middelen.
Onderwijsroute (G13) uitgegeven € 26.000 gelijk aan de ontvangen middelen. 

De baten binnen dit focusgebied zijn € 652.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
De ontvangen bijdrage vanuit de gemeente Apeldoorn ontvangen vanuit het overschot regionaal budget maatschappelijke opvang & beschermd wonen is hoger geweest in 2024 dan was voorzien. Hierdoor laat het budget incidenteel beschermd thuis een positief resultaat van € 311.000 zien.
 
Werk en inkomen
Aan Rijksbijdrage Participatiewet is een bedrag van € 171.000 meer ontvangen dan begroot, dit biedt een gedeeltelijke dekking voor de hogere kosten Participatiewet uitkeringen. Dit komt door de systematiek die het Rijk hanteert bij het bepalen van het bedrag wat gemeenten ontvangen. De aantallen inwoners met een uitkering in de gemeente Brummen tellen pas na twee jaar mee in de financiering. Brummen zal vanaf 2026 een hogere Rijksbijdrage gaan ontvangen op basis van het gerealiseerde resultaat en het aantal inwoners met een Participatiewet uitkering op 31.12.2024.

Er is voor de uitvoering WerkFit een hoger bedrag vanuit het Rijk ontvangen dan geraamd van € 147.000.  Hierin is opgenomen de verworven ESF subsidie ter grootte van € 99.000 daarnaast zijn er tegemoetkoming lage lonen van het UWV ontvangen. 

Er zijn enkele specifieke uitkeringen ontvangen, de lasten en baten zijn exploitatie neutraal voor de gemeente.
Versterking cliëntondersteuning (H21) ontvangen middelen a € 50.000 waarvan € 19.000 zijn besteed, het restant van € 31.000 is besteedbaar tot juni 2026
Inburgeringsvoorzieningen (G10) middelen a € 459.000 zijn ontvangen en volledig besteed, dit is € 29.000 meer dan begroot. 
Onderwijsroute (G13) ontvangen middelen a  € 26.000 zijn volledig besteed.

Geen bijzonderheden.

Y. Çegerek
G.I. Timmer

Lasten
De lasten binnen deze basistaak zijn € 604.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Aan kosten ambtelijke capaciteit is € 99.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering.

Volksgezondheid en sport
Er is een voordeel zichtbaar op Sport van € 131.000, door een ontvangen specifieke uitkering ten bate van Sport. De ontvangen middelen zijn niet in het geheel uitgegeven. Er zijn wel plannen in ontwikkeling overeenkomstig het uitvoeringsplan sport en bewegen.
Bij de publieke gezondheidszorg is de bijdrage aan de GGD NOG  lager uitgevallen dan geraamd, waardoor hier een voordeel van € 55.000 aanwezig is. De Jeugdgezondheidszorg toont een voordeel van € 35.000, dit komt door te verrekenen compensabele btw en een terugbetaling voor niet uitgevoerde werkzaamheden door Verian.

Welzijn en cultuur
Van het budget Winterfonds hebben 5 organisaties zich gemeld voor een bijdrage in het verduurzamen van hun maatschappelijk vastgoed. Het restant van € 35.000 blijft gereserveerd voor aanvragen in het volgende jaar.

Onderwijs
De vraag naar leerlingenvervoer is gestegen waardoor er een nadeel zichtbaar is van € 40.000.
Er is minder gebruik gemaakt van de voorschoolse peuteropvang en ook de kinderopvang vanwege medische indicatie wat resulteert in een voordeel van € 32.000.

Specifieke uitkeringen
Er zijn diverse specifieke uitkeringen ontvangen, de lasten en baten zijn exploitatie neutraal voor de gemeente, voor Vitale samenleving zijn dit:
Voorschoolse educatie ontheemde peuters (D8) aangewende middelen a  € 360.000, het resterende bedrag is volgend jaar beschikbaar voor deze doelgroep. 
Gezond en actief leven akkoord (H30) aangewende middelen a  € 310.000 , het restant van € 70.000 wordt terugbetaald. 
Integraal Zorgakkoord (H35B) aangewende middelen a € 165.000, het resterende bedrag a € 47.000 is volgend jaar beschikbaar voor dit doel. 
Verbeteren Bibliotheek voorziening (D23) aangewende middelen a € 0 de bibliotheek dient hiervoor een aanvraag in te dienen.

De baten binnen deze basistaak zijn € 146.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe.

Volksgezondheid en sport
De specifieke rijksuitkering voor de exploitatie van de binnensportaccommodaties pakt in 2024 € 55.000 hoger uit dan geraamd.

Welzijn en cultuur
Van het budget Winterfonds hebben 5 organisaties zich gemeld voor een bijdrage in het verduurzamen van hun maatschappelijk vastgoed. Het restant van € 35.000 blijft gereserveerd voor aanvragen in het volgende jaar. De huuropbrengsten van onze welzijnsaccommodaties pakken in 2024 € 28.000 hoger uit dan geraamd. In de raming was geen rekening gehouden met de indexering.

Onderwijs
Geen bijzonderheden. 

Specifieke uitkeringen
Er zijn diverse specifieke uitkeringen ontvangen voor het programma Vitale Samenleving, de lasten en baten zijn exploitatie neutraal voor de gemeente.
Voorschoolse educatie ontheemde peuters (D8) ontvangen middelen a € 494.000
Gezond en actief leven akkoord (H30) ontvangen middelen a € 380.000 
Integraal Zorgakkoord (H35B) ontvangen middelen a € 211.846
Verbeteren Bibliotheek voorziening (D23) ontvangen middelen a € 118.000

Geen opmerkingen.

Geen opmerkingen.