We benoemen de risico's en kijken terug op 2024:
1. Grondexploitaties
Afgelopen jaar hebben we ingeschat dat er geen risico's zouden optreden die anders waren dan keuzes waartoe we de reserve grondexploitaties hebben ingesteld. Wél is er ten aanzien van het Burgersterrein een andere keuze gemaakt ten aanzien van de grondexploitatie. Dat betrof geen risico, maar een actieve wijziging in gewenste ontwikkeling van dat terrein. Bij de actualisatie van de risico-inventarisatie 2025 zullen we wederom afwegen of we dit risico wél of níet moeten opnemen in het weerstandsvermogen, aanvullend op de reserve.
2. Informatievoorziening en -beveiliging
Afgelopen jaar heeft het risico zich wel voorgedaan, in de vorm van phishing-mails, maar waren er geen financiële consequenties.
4. Algemeen
In deze categorie vallen alle risico's die niet zijn voorzien. Voorbeelden zijn de corona-pandemie van 2020 of de inval in Oekraïne. Om deze onbekende risico's toch een plaats te geven in de risico-inventarisatie is 5% van de jaarlijkse kosten met een 10% kans van realisatie opgenomen als algemeen risico. Afgelopen jaar hebben deze zich niet voorgedaan.
5. Personeel
De krapte op de arbeidsmarkt is een zekerheid en daarmee geen risico. Wél is het voor onze gemeente een risico wanneer deze krapte zich vertaald in onvervulde vacatures, inhuur die duurder is en uitval van zittend personeel als gevolg van een lagere bezetting. Dit risico is afgelopen jaren gestegen en vertaalt zich in een hogere kans en waarde. In 2024 hebben we hier zeker mee te maken gehad. Tegelijkertijd hebben we financiële effecten (inhuur) hiervan kunnen opvangen in de lopende begroting.
6. Inflatie
In de vorige begroting was de ontwikkeling van inflatie nog zeer onzeker. Inmiddels zijn prijsstijgingen gestabiliseerd en opgenomen in de meerjarenraming. Inflatie is daarmee geen onzekerheid meer, wel de hoogte ervan. Tegelijkertijd denken we de grootste stijgingen wel te hebben gehad en ramen we het niet meer als afzonderlijk risico. In 2024 heeft dit risico zich inderdaad niet voorgedaan.
7. Jeugdzorg
Afgelopen jaren hebben we gemerkt dat de transformatie van de jeugdzorg niet eenvoudig is. Er is het risico dat we er met de aanbieders niet goed in slagen de transformatie te maken van individuele maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen. Tegelijkertijd zijn er aanvullende financiële risico's. Bijvoorbeeld als gevolg van het woonplaatsbeginsel, waarbij we ineens voor hogere uitgaven kunnen komen te staan. Ook zijn de kostenstijgingen een gevolg van toegenomen huisvestingslasten en hogere lonen. De kans en het risicobedrag zijn toegenomen. In 2024 hebben we te maken gekregen met dit risico. Gedurende het jaar hebben we meermaals het beschikbare budget voor Jeugdzorg moeten vergroten. Dat is in samenspraak met de raad geweest. We intensiveren onze inspanning om de hervormingsagenda door te voeren en grip op de kosten te houden. Tegelijkertijd blijft het door het Rijk beschikbaar gestelde budget achter bij onze uitgaven. Hiertoe sluiten wij aan op de landelijke beweging van gemeenten en VNG om het Rijk te bewegen tot het beschikbaar stellen van meer middelen.
8. Bestuur
Dit risico heeft betrekking op de vergoedingen voor oud-bestuurders van de gemeente. Dat heeft enerzijds betrekking op de pensioenverplichtingen die onderhevig kunnen zijn aan veranderende rekenrentes. Dit zou de gemeente kunnen stellen voor extra toevoegingen aan de voorziening. Anderzijds heeft het betrekking op de wachtgeldvergoeding bij tussentijds terugtreden van een bestuurder. Ook in dat geval moet de gemeente extra toevoegen aan de betreffende voorziening. In voorgaande inventarisaties was dit risico ook al opgenomen, maar niet apart toegelicht.
9. Beheer sportaccommodaties
Ten aanzien van de financiële positie van Sportkompas heeft zich in 2024 geen risico voorgedaan. We hebben in 2024 wel een proces ingezet gericht op actualiseren van de tarievennota, financiële situatie Sportkompas en beheervorm van Sportkompas. Dat proces is bijna afgerond. De financiële consequenties hieruit, nemen we mee in het P&C-proces van 2025.
10. Inkoop en Europese aanbestedingen
We zien een toename van de waarde van inkopen en Europese aanbestedingen die niet rechtmatig verlopen. Er zijn diverse maatregelen genomen maar ook nog te treffen. We maken het risico op een mogelijke onjuiste procedure en toekenning van claim expliciet.
Afgelopen jaar heeft dit risico zich niet vertaald in een juridische claim. Door meer aandacht voor en inzet op een correcte procedure van inkoop en Europese aanbestedingen, sturen we op lagere financiële onrechtmatigheid in 2025.
Overige risico's
In de programmabegroting 2024 was nog een risico opgenomen voor schommelingen in het gemeentefonds, c.q. de algemene uitkering. Dit risico is deels ondervangen met risico "Algemeen, nr. 4". Ook is dit risico incidenteel op te vangen via de algemene reserve en/of de per dit jaar ingestelde behoedzaamheidsreserve van € 3 miljoen om dit risico af te dekken. Dit geldt ook voor andere eventuele risico's die we niet kunnen voorzien. In 2024 hebben er zich op dit vlak geen risico's voorgedaan.