Voor u ligt de Perspectiefnota 2027-2030. Een document dat richting geeft aan de komende jaren, maar ook een moment markeert: de overdracht aan een nieuw college en een nieuwe raad. Dat doen we met vertrouwen, omdat we samen veel hebben bereikt. En dat doen we met realisme, omdat de uitdagingen voor de komende periode groot zijn.
De afgelopen jaren stonden in het teken van bouwen aan een sterke, sociale en duurzame gemeente. We hebben belangrijke stappen gezet in alle domeinen. In het sociaal domein is gewerkt aan het integrale kaderdocument sociaal domein met een visie op de sociale basis. De integrale kadernota beschrijft de waarden, de missie, de centrale uitgangspunten en de uitgangspunten voor een financieel duurzaam beleid sociaal domein. Hiermee is een fundamentele verandering in gang gezet. De kosten in de jeugdzorg zijn fors gestegen, maar de manier waarop we nu werken — met meer focus, meer eigenaarschap en een andere mentaliteit — laat substantiële positieve effecten zien. Naast de integrale kadernota sociaal domein zijn ook bij de uitwerking van het Interventieplan belangrijke mijlpalen bereikt.
In de fysieke leefomgeving zijn omvangrijke resultaten geboekt op het gebied van verduurzaming van de gemeente, voldoen aan de woningbouwopgave, investeren in Eerbeek en vergroenen van de gemeente. De opbrengst hiervan is te zien in onze projecten, zoals de solar parking bij het gemeentehuis, planvorming voor het Dorpshuis Brummen en het PAKhuis in Eerbeek en de bomenactie “Elke Brummenaar een boom”.
Ook is het traject rondom de Bestuurlijke Toekomst opgestart. De afgelopen twee jaar is onderzocht op welke manier we ervoor kunnen zorgen dat het huidige voorzieningen- en dienstverleningsniveau kan worden behouden. Dit heeft geleid tot het besluit samen met de gemeente Rheden een nieuwe gemeente op te bouwen.
Tegelijkertijd hebben we te maken met ontwikkelingen die onze gemeente raken. Geopolitieke spanningen, prijsstijgingen en economische onzekerheden hebben direct effect op onze inwoners en onze voorzieningen. Het faillissement van papierfabriek Coldenhove is daarvan een tastbaar voorbeeld: het raakt gezinnen, wijken en de lokale economie. In lijn met de uitgangspunten van de raad dat we moeten doen wat het beste is voor onze inwoners, en dat we onze voorzieningen op peil moeten houden, biedt het college u deze perspectiefnota aan.
Juist daarom blijft het uitgangspunt van dit college overeind: we doen wat het beste is voor onze inwoners, en we houden onze voorzieningen zo veel mogelijk op peil. Dat is in lijn met het uitgangspunt dat de raad zelf heeft uitgesproken.
Voor 2027 presenteren we een sluitende begroting. Dat geeft de nieuwe raad een goede start en de tijd om weloverwogen keuzes te maken voor de langere termijn. Tegelijkertijd zijn de jaren daarna minder positief. Zonder aanvullende maatregelen van het Rijk of ingrijpende keuzes op lokaal niveau is vanaf 2028 sprake van een structureel tekort.
De ervaring leert dat het Rijk regelmatig incidenteel bijspringt, maar daarop kunnen we niet blind varen. Tegelijkertijd willen we ook geen onomkeerbare besluiten nemen, zoals het sluiten van een voorziening als het zwembad of een bibliotheek, terwijl achteraf blijkt dat het Rijk bijspringt, Deze Perspectiefnota geeft daarom een reëel beeld van de opgave, zonder vooruit te lopen op keuzes die aan de nieuwe raad zijn.